Günün Haberleri   |   Giriş sayfam yap  |   Favorilere ekle   |   Künye   |   İletişim   |   Sitene haber ekle 18 Eylül 2019 Çarşamba 
 
sushm-1
iga-2019-1
Unifree-2019
Ana Sayfa Havacılık Haberleri Röportaj Türkiye'den Dünyadan Videolar Seyahat Rotası
JAPONYA NEDEN KENDİ UÇAĞINI YAPACAK
JAPONYA NEDEN KENDİ UÇAĞINI YAPACAK
 
Emekli Hava Tümgeneral İrfan Sarp yazdı...
 
8 Ağustos 2019 Perşembe - 08:47

JAPONYA'NIN 6'NCI NESİL STEALTH F-3 MUHARİP UÇAK PROGRAMI

Japonya'nın 6'ncı nesil muharip uçak programıyla ilgili olarak Hollanda merkezli araştırma ve düşünce kuruluşu TNI (Trans National Institute) bülteninde 31 Temmuz 2019 günü Sebastian Roblin imzasıyla çok ilginç bir yazı yayınlandı. Yazının başlığı: "Say Good Bye, F-35: Japan's 6th Generation Fighter Might Be the Best Yet"  (F-35'e Güle Güle Deyin: Japonya'nın 6'ncı Nesil Savaş Uçağı Çok Daha İyi Olacak.)

Bu başlıkla çıkan yazıda, Japon Hükümeti'nin 2019 Yarıyıl Savunma Gözden Geçirme Raporu'nda, kendi imalatları F-3 hava üstünlüğü stealth savaş uçağı programıyla ilgili olarak alınan önemli bir karara dikkat çekilmektedir. Yazıda, Japonya'nın uzun yıllar süren tereddütlerden sonra, halen mevcut F-35 filolarını takviye için yabancı imalatı stealth uçak almak yerine, kendi yerli dizaynı olan 6'ncı nesil Mitsubishi F-3 hava üstünlüğü / stealth muharip uçağını geliştirmeye karar verdiği belirtilmektedir. Bu karar, Şubat 2019'da Japon Savunma Bakanlığı'nın bir toplantısında Jane's kuruluşuna da açıkça teyit edilmiştir. Savunma Bakanlığı'nın açıklamasında, F-3'ün performans ihtiyaçlarının 2020 yılı bütçesinde açıklanacağı, 2021'de geliştirmenin başlayacağı ve ilk uçuşun 2030 yılında yapılmasının hedeflendiği belirtilmiştir.

Mitsibushi 6th Generation Stealth Fighter F-3 Concept

(Uçağın gövde altında dahili silah yuvasının açık durumdaki kapağı görülmektedir)

Mart 2018'de yayınlanan bir televizyon programında da, F-3 uçağı için geliştirilmekte olan yüksek takatli XF 9-1 turbofan motor ile AESA (Active Electronically Scanned Array) radarının özellikleri gösterilmişti. Televizyon programında projenin geliştirme masraflarının 45 Milyar Dolar olacağı açıklanmıştı.

Japonlar 2016'da ATD (Advanced Technological Demonstrator) X-2 Shinshin uçağını uçurarak, stealth uçak imalatı teknolojisinde bir dönüm noktasına geldiklerini göstermişlerdir. 2007 yılında başladıkları programda, yeni geliştirdikleri kompozit seramik/silikon karbid maddeleriyle gövde sathını imal etmişlerdi. Bu teknik uygulamayla elde edilen görünmezlik kabiliyeti sayesinde uçağın radar görüntüsü, büyük bir böceğin görüntüsüne kadar indirilmiştir. Takat yönlendirme (thrust vectoring)  sistemine sahip güçlü bir türbofan motorla üstün bir manevra ve super cruise (afterburner kullanmadan ses üstü uçuş) kabiliyetleri kazanılmıştır. Ancak ATD X-2 Shinshin, sadece bir teknik uygulama platformu olarak kalmış, gerçek boyutlarda bir muharip uçak olarak düşünülmemiştir. Japonlar bu uçağın bir muharip model olarak geliştirilmesinin ve belli sayıda imal edilmesinin 40 milyar dolar gibi yüksek bir maliyeti olacağını hesaplayınca program dondurulmuş ve yeni uçak tedariki için yabancı uçak firmalarından Bilgi İstek Mektubu ile teklifler istenmiştir. Japonlar bu amaçla muharip uçak imal eden Amerikan Lockheed Martin ve Grumman firmalarıyla ve İngiliz BAE firmasıyla görüşmelerde bulunmuştur. Ancak bu görüşmelerde, imal edilecek uçağın 5'nci nesil modeller olacağı ve İngiliz Tempest ile Avrupanın FCAS (Future Combat Air System) gibi 6'nci nesil uçakların özelliklerini taşımayacağının anlaşılması, Japonları, kendi 6'ncı nesil muharip uçaklarını yapmaya yönlendirmiştir.

Japonlar, kendi 6'ncı nesil muharip uçağını yapmaya yönlendiren önemli faktörleri şöyle belirtmişlerdir. Gelişmiş askeri uçak fabrikalarının imalatına çok uzun süre ara verildiğinde, yerlerine konamayacak tecrübeli mühendislerin işten ayrılması, imalat hatlarının kapanmasıyla mevcut teknolojinin elden çıkması gibi yerine getirilmesi çok uzun zaman alacak durumlarla karşılaşılmaktadır. Yapılan analizlerde, eğer Japonlar kendi stealth muharip uçağını imal etmeye hemen başlamazlarsa, bunu gelecekte başarmalarının imkânsız olacağını ve böylece kendilerinin yıllardır bağımlı oldukları ABD'nin savunma sanayi kuruluşlarının egemenliğinden kurtulma ümitlerinin kalmayacağını değerlendirmişlerdir.

Japonların tedarik safhasında olan 42 adet F-35A uçağına ilave olarak 105 adet daha F35A ve F-35B almak istediği açıklandığında, savunma analistleri bu tedariklerin, F-3 programını sona erdireceği tahmininde bulunmuşlardı. F-35 uçakları havadan havaya kullanılma rolünden çok, asli olarak taarruzi rolde kullanılmak üzere dizayn edilmiştir. Japon Hava Kuvvetleri uçaklarının taarruzi rolde kullanılması imkânları mevcut olmakla beraber, muharip uçak tedarik planları ile her türlü uçuş ve yer eğitimleri, kuvvetin asli ve öncelikli görevinin hava savunma / av rolünde olması şeklinde yapılandırılmıştır. Hava savunma/av uçağına öncelik verilmesinin gerekçesi, yıllık uçuş istatistiklerinde çarpıcı bir şekilde görülmektedir. Meselâ 2018 yılı içinde Japon Hava Kuvvetleri'nin av/önleme uçakları, Rus ve Çin Hava Kuvvetleri askeri uçaklarına günde ortalama üç önleme sortisi yapmışlardır. Bunun yanında Çin Hava Kuvvetleri, Japon Hava Kuvvetleri'ne karşı 6'ya 1 oranında daha güçlüdür ve ayrıca, Çin J-11D ve J-20 uçakları, kalite olarak Japonların geleneksel kalite üstünlüğü avantajıyla da başa baş yarışmaktadır.

Japon Hava Kuvvetleri'nin sahip olmak istediği hava savunma/av önleme uçağında bulunması istenen performans özellikleri, bütün havacılar tarafından çok iyi bilindiği şekilde şöyle sıralanmaktadır:

* Havada uzun süre kalabilmeli ve uzak mesafelerde, yüksek ve alçak irtifalarda uzun süre devriye görevi yapabilmeli,

* Yaklaşan hedefleri en kısa sürede önleyebilmek için yüksek sürate sahip olmalı,

* Yakın mesafede girilecek bir dogfight durumunda hasım uçağa üstünlük sağlayacak bir manevra kabiliyetine sahip olmalı.

Eskiden beri bilinen, bu klasik uçuş performansları ile Japon Hava Kuvvetleri envanterindeki 40 yıllık F-15J Eagle uçakları, F-35'lere üstünlük sağlamaktadır. Ancak F-35'lerin stealth özelliği ile radar kesitinin (RCS) çok küçük olması,  güçlü AESA radarı ve ağ merkezli sensörleri ile yaklaşan muhasım uçağa görünmeden onları uzak mesafelerden görerek üstünlük sağlayabilmektedir. Şimdi Japonlar, hem stealth özelliği olan hem de havadan havaya üstün performansta bir uçağa sahip olmak istemekte ve F-3 uçağının bu özellikleri taşıyacak şekilde imal edilmesiyle, gelecekte tam istedikleri performansta bir uçağa kavuşacaklarını düşünmektedirler.

Yakın zaman önce Japon Savunma Bakanlığı sözcüsü tarafından Hava Kuvvetlerinin programları konusunda düzenlenen bir basın toplantısında Jane's kuruluşu temsilcisi, F-3 uçağında olması istenen vazgeçilmez kriterlerin ne olduğunu sormuştur. Savunma Bakanlığı sözcüsü vazgeçilmez kriterleri şöyle sıralamıştır:

1.İlk vazgeçilmez kriter, bu uçağın hava üstünlüğünün elde edilmesinde istenen mükemmel manevra kabiliyeti ve yüksek uçuş süratine sahip olmasıdır.

2. Uçak geliştirmeye (upgrade) müsait olmalıdır.

3. Yerli teknoloji ile üretilmelidir.

4. Yerli imkânlarla idame ve işletmesi sağlanabilmelidir.

Savunma Bakanlığı sözcüsü tarafından açıklanan bu vazgeçilmez kriterler, Hava Kuvvetlerinde fazla sayıda F-35 uçağı varken Japonların neden F-3 programına geri döndüklerinin gerekçesini çok açık ve net bir şekilde izah etmektedir. Çünkü F-35 uçağı, Japon Hava Kuvvetlerinin görev fonksiyonları kapsamında arzu edilen ve yukarıda sıralanan vazgeçilmez kriterlerini karşılamaktan uzaktır.

Japonların F-3 programını bıraktıkları yerden başlamalarının diğer bir gerekçesi de bu uçağı yabancı ülkelere pazarlayarak toplam maliyetini düşürme amacı gütmeleridir. Bilindiği gibi Japonya'da yerli imalat olan askeri araç, silah ve malzemenin dış ülkelere ihraç edilmesini yasaklayan bir kanun uygulanıyordu. Japon Parlamentosu, 2014 yılında çıkardığı bir kanunla silah ihracatı yasağını kaldırdı. Bu kanun uyarınca Japon sanayicilerin belli kriterler dahilinde yabancı ülkelere uçak, silah, araç ihraç edebilmelerinin yolu açıldı.

F-3 Nasıl Bir Uçak Olacak?

Resmi açıklamalara göre F-3, çift motorlu ve gövde içi dahili silah yuvasında 6 adet çeşitli mühimmat taşıyabilecek bir uçak olacaktır. Yayınlanan konsept fotoğraf ve çizimlerinden, uçağın son şeklinin henüz belli olmadığı ve bunun biraz zaman alacağı anlaşılmaktadır.

Mamafih, Japon mühendislerin uçakta bulunmasını istedikleri teknolojiler hakkında şimdiden bilgi sahibi olunmuştur. Bu bilgilerden biri, uçağa takılacak turbofan motorla ilgilidir. Japonlar, F-3 uçağında kullanmayı planladıkları, Ishikawa Heavy Industries firması tarafından üretilen XF-9-1 turbofan motorunun testlerini bu yıl içinde yapmaya başlamışlardır. Bu motorun military takatinin 26,500 pound ve afterburnerli takatinin 35.200 pound olacağı belirtilmiştir. XF-9-1 motoru, 1.800 santigrad üst limit ısı derecesinde çalışacak şekilde dizayn edilmiştir. Bugün dünyanın değişik ülkelerinde uçmakta olan F-16 uçaklarının yüzde 70'inde kullanılan General Electric yapısı F110-GE-129 motorlarının afterburnerli 29.500 pound olan takati ile Japon XF-9-1 motorunun 35.200 pound takati mukayese edildiğinde ve F-3 uçağı üzerinde bu XF-9-1 motorundan iki adet bulunacağı dikkate alındığında, F-3'ün ne kadar güçlü bir muharip uçak olacağı kolayca anlaşılmaktadır.

Japon motor mühendisleri ayrıca XF-9-1 motorunun üç yöne hareketli motor takat nozulu (three dimensional thrust vectoring nozzles) uygulaması üzerinde çalışmaktadırlar. Bu uygulamayla motorun takati istenen her yöne 20 derecelik bir açıyla yönlendirilmiş olacaktır. Japonlar bu uygulamayla F-3 uçağının, F-22 ve SU-35 uçağının manevra kabiliyetine eşit bir kabiliyete erişeceğini hesaplamaktadır. Hareketli nozul ve yönlendirilmiş takat uygulaması sayesinde F-3'ün kendisine yaklaşan füzelerden seri manevralarla kaçınması imkanı sağlanacağı gibi, muhasım uçaklara karşı manevra üstünlüğü de kazanılabilecektir.

F-3 uçağının kokpit düzenlenmesinde Japonlar, F-35'te olduğu gibi Pilot Uçuş Başlığı Görüntü Sistemi (Helmet Mounted Display) yerine, klasik Head Up Display sistemini  kullanmayı düşünmektedirler.

Japonlar F-3 üzerinde güçlü, süratli bir datalink ve ağ merkezli sensörler ile dost uçaklarla bilgi alışverişi temin etmeyi ve kendisinden sayıca üstün muhasım uçaklar ve özellikle Çin'in J-20 Stealth muharip uçağı ile gelecekte envantere girecek H-20 stealth bombardıman uçağına karşı mücadelede başarılı olmayı planlamaktadır. 

Japonların oldukça fazla sayıda 5'nci nesil stealth F-35 uçağına sahip olmalarına rağmen, kendi yerli 6'ncı nesil stealth uçaklarını yapmaya karar vermelerinin sebep ve gerekçelerini bizim çok iyi analiz etmemiz gerekmektedir. Japonya gibi İngiltere de oldukça fazla sayıda F-35 uçağına sahip olduğu halde yerli imkanlarıyla Tempest 6'ncı nesil stealth muharip uçağını yapmaya karar vermiştir. Yaklaşık bir yıldır F-35 uçağını kullanan ve geleneksel olarak havacılıkta büyük söz sahibi olan İngiltere ve Japonya acaba neden stealth kabiliyetli F-35 uçaklarıyla yetinmemiş ve kendi stealth kabiliyetli uçaklarını yerli imkanlarıyla yapmak istemişlerdir? Japonya ve İngiltere'nin bu kararı almalarında kendileri için geçerli pek çok sebebin yanında, herhalde F-35 uçağının istedikleri performansta bir uçak olmadığını değerlendirdiklerini tahmin etmek hiç de zor değildir.

ABD'nin F-35 ortak imalatçı ülkelerle (ABD, İngiltere, İtalya, Avustralya, Hollanda, Norveç, Danimarka, Kanada) aldığı müşterek bir kararla Türkiye'yi F-35 programından çıkarmalarının Türkiye'nin yararına olduğunu ve bunu fırsata dönüştürebileceğimiz görüşümü daha önce F-35'le ilgili kaleme aldığım makalelerimde okurlarımla paylaşmıştım. F-35 programından çıkarılmakla şimdi Türkiye'nin önünde, kendi Milli Muharip Uçağımızı, F-35 uçağından çok daha mükemmel bir performansta imal etmek üzere bir imkan doğmuş ve yeni bir ufuk açılmıştır.

İrfan Sarp

Emekli Hava Pilot Tümgeneral

e-mail: isarp56@gmail.com


Arkadaşına Gönder   Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
 
 
İLK YOLCUYU THY MÜDÜRÜ KARŞILADI
 
9. UÇAK KAYSERİ'YE İNDİ
 
 

Etiketler :

FACEBOOK YORUM Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
YORUMLAR    Toplam 6 yorum var, 10 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.
 

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
 
   
 
Naci Turhan
10 Ağustos 2019 Cumartesi 05:11
İrfan Sarp paşam teşekkürler analiziniz için. Aklın yolu bir. Başkasının silahıyla bağımsız ve milli olamazsınız. Uçağın fiziki imalatının yanında işletim sistemide milli olmalıdır.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Ö. Plt.
9 Ağustos 2019 Cuma 22:11
Biz gücümüzün farkında değiliz. Hep yabancı hayranlığı bizi hiç bir yere götürmeyeceğini anlamamız lazım. Bu yazıyı örnek almamız , kendi ayaklarımızın üzerinde durmalıyız. Teşekkürler hocam
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Nazmi Cevher
8 Ağustos 2019 Perşembe 18:04
İngiltere ne yapıyorsa, Japonya ne yapıyorsa, bizim de yapacağımız budur. İşte o zaman doğru yolda oluruz. Sağolun Paşam.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Pars
8 Ağustos 2019 Perşembe 16:26
Hocam teşekkürler, merak ile yazılarınızı bekliyorum. Airkule teşekkürler, bizi hocamız ile buluşturdunuz.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Timur
8 Ağustos 2019 Perşembe 13:10
Teşekkürler hocam Elinize sağlık.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
%100
Görkem
8 Ağustos 2019 Perşembe 09:14
Sevgili paşam yazılarınızı ilgi ile takip ediyoruz..Çok teşekkürler.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
%100
 
DİĞER HABERLER
 
IBERIA'DAN PİLOT ADAYLARINA BÜYÜK FIRSAT
İspanyol Havayol şirketi Iberia, pilot olmak isteyen gençlerin eğitim ...
GULFSTREAM G600 TESLİMATA HAZIR
Gulfstream, G600 iş jetleri için Federal Havacılık Kurumu’ndan (FAA) hem ...
CORENDON'UN YÜKSELİŞİ
Corendon Airlines Türkiye’nin en büyük şirketleri arasında yükselmeye devam ediyor
THY EKİPLERİ ŞIKLIĞI YENİDEN TANIMLADI
Türk Hava Yolları zirve yolcuğuna yeni kabin kıyafetleriyle devam ediyor
 
 
DHMİ'DEN "TEMMUZ" RAKAMLARI
DHMİ, 2019 yılının temmuz ayına ait havayolu uçak, yolcu ve yük istatistiklerini açıkladı
THY'DE YENİ ÜNİFORMALAR GİYİLİYOR
THY kabin memurları yarından itibaren uzun uçuşlarda yeni üniformalarıyla görev yapmaya başlayacak
"SAHA İSTANBUL" ANKARA'DA
SAHA İstanbul, 3. irtibat ofisini Ankara’da hizmete açtı
ÇEŞME-ALAÇATI İNŞAATI BAŞLADI
Çeşme-Alaçatı Havalimanı inşaatı için çalışmalar başladı
 
 
MERDİVEN ARACI UÇAĞI BİÇTİ
Frankfurt Havalimanında görünmez kaza...
BAKAN TURHAN: ASILSIZ İDDİALAR
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Bakan M. Cahit Turhan’ın soru önergesine ...
PANDALARIN ANAYURDUNDAN A350 GELDİ
Pandaların ana yurdu olarak bilinen Chengdu’dan İstanbul Havalimanı'na ...
BADR AIRLINES'İN TÜRKİYE'DE 1. YILI
Sudan merkezli Badr Havayolları Türkiye’ye başlattığı seferlerin birinci yılını kutladı
 
 
 
 
KÜRESEL HAVACILIK VE GERİ DÖNÜŞÜM
 
İbrahim Köktener
 
 
RUDOLF HESS GİZEMİ
 
Osman Gazi Baykal
 
 
UCUZ HAYATLAR
 
Faruk Sayılır
 
 
HAVA TRAFİK KONTROLÖRLERİNİN SAĞLIK MUAYENELERİ
 
Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç
 
 
ACT KAZASI
 
Engin Aksüt
 
 
İLK İNSANSIZ SİVİL UÇAK CESSNA 206
 
Şeref Sezgin
 
 
TAVAN FİYAT SADECE BİR PRENSİP ANLAŞMASIDIR
 
Tuğba İncel
 
 
EYLEM NEDEN AÇILIŞA YAKIN TARİHTE BAŞLADI
 
Cem Gök
teferic
  SON YORUMLAR
  ÇOK OKUNANLAR
  FOTO GALERİ
FOTOĞRAFLARLA ''BÜYÜK GÖÇ''

FOTOĞRAFLARLA ''BÜYÜK GÖÇ''

  VİDEO GALERİ
3. PİST ÇALIŞMASI HIZLA SÜRÜYOR

3. PİST ÇALIŞMASI HIZLA SÜRÜYOR

  GÜNÜN MANŞETLERİ
 
AIRBUS'IN GELECEK 20 YIL TAHMİNİ
DHMİ TEKNOFEST'TE
THY'NİN SÜRPRİZ MİSAFİRLERİ
İLK A350 UÇUŞUNA TÜRK MENÜSÜ
KONTUARDA SIRA BEKLEMEDEN SEYAHAT
İLK GÜNDE 110 BİNİ AŞKIN ZİYARETÇİ
MİLLİ MUHARİP UÇAĞA İLGİ BÜYÜK
GENÇLER TEKNOFEST'TE İNOVASYONLA BULUŞTU
SAVUNMA SANAYİİNDE 14 YENİ PROJE
SKYWARDS 25 MİLYON ÜYEYE ULAŞTI
 
  UÇUŞ BİLGİLERİ
İç Hatlar Dış Hatlar
Geliş Gidiş Geliş Gidiş
  İstanbul Atatürk
  İstanbul S. Gökçen
  Ankara
  Antalya
  HAVA DURUMU
  İstanbul
Çarşamba Perşembe Cuma
15 / 27 °C 20 / 25 °C 17 / 20 °C
  ARŞİV
 
   
 
 
UNUTMAYACAĞIZ...
 
Onur Güntürkün
 
 
UNUTMAYACAĞIZ…
 
Ünal Başusta
 

  •Künye
  •İletişim
  •Havacılık Haberleri
  •Röportaj
  •Türkiye'den
  •Dünyadan
  •Seyahat Rotası
  •Havacılık
  •Uçuş Eğitim
  •Havalimanları
  •Göklere Veda
  •Havacılık Emekçileri
  •Havacılık
  •Reklam Videoları
  •Röportaj
  •Video Haber
  •acil iniş
  •İHA
  •ödül
  •astronot
  •koltuk