Günün Haberleri   |   Giriş sayfam yap  |   Favorilere ekle   |   Künye   |   İletişim   |   Sitene haber ekle 4 Temmuz 2020 Cumartesi 
 
iga-2020-1
Unifree-2019
Ana Sayfa Havacılık Haberleri Röportaj Türkiye'den Dünyadan Videolar Seyahat Rotası
   
  Şeref Sezgin seref737@gmail.com  
ADS-B İLE GELECEĞİN PİLOTSUZ UÇAK TEKNOLOJİSİ
3 Ekim 2017 Salı

Bugün sizlere yeni teknolojilerden bahsetmek istiyorum. Bu konuyu yazma sebebim, bana çok sık sorulan sorular: FlightAware ve Flightradar24 uçuş takip siteleri nasıl çalışıyor? İzin nereden alınır, kule bu bilgileri nasıl yayınlar, herkesin görmesi tehlikeli değil mi?

Hemen cevap vereyim; bu bilgileri uçuş kulesinden veya bir havacılık otoritesinden almaz. Hiçbir izne tabi değildir. Siz de 1200-4000 USD arası bir bedel ödeyerek aldığınız bir ADS-B alıcı cihazı ile bu verilere erişip internet üzerinden yayın yapabilirsiniz.

Tabii ki konu bu kadar basit değil. Sistem nedir, nasıl çalışır ve ne işe yarar?

Bilgisayar veya telefon ekranınızdan bu verileri almanın teknolojisi nedir? İşte bu karmaşık ekranın arkasındaki bilgi akış teknolojisini sizlere aktaracağım.

Uçuş takip ekranı:

https://www.flightradar24.com/41.07,29.31/9

Biraz detaylandırırsak; asıl amaç havacılıkta “sıfır hataya erişmek.” Uçaklarda bulunan transponder cihazlarının yanında daha çok veriye 4 boyutlu ulaşarak, hava kontrol görevlilerinin erişimini sağlamak. Uçaklarda çarpışma önleyici sistemleri geliştirmek bunun bir parçası… İnsansız hava araçlarının güvenilir seyrüsefer yapması planlanmakta… Teknolojinin sonu; pilotsuz uçak... Fazla değil, 3-5 yıl içinde yolcu uçurulmasının önünde bir problem bulunmuyor. Sadece, yolcu pilotsuz uçağa biner mi? Kaygı tamamen ticari!..

Bu sistemin adı, ADS-B… Automatic Dependent Surveillance-Broadcast (Otomatik Bağımlı Gözetim-Yayın)

Bir uçağın uydu navigasyonuyla konumunu belirlediği ve periyodik olarak yayınladığı, izlenebileceği bir gözetleme teknolojisidir. Bu bilgiler, hava trafik kontrol yer istasyonları tarafından ikincil radar yerine geçer. Durum farkındalığı sağlamak için diğer uçaklar tarafından da kullanılabilir. ADS-B, 1090 MHz ES bazen ADS-B Squitter olarak da adlandırılır. ADS-B squitter’lar, 0.5 sn+/- 0.1 sn. aralıklarla uçak pozisyon bilgisini ve 5 sn. aralıklarla da kimlik bilgisini iletir.

İnsansız hava araçları üretici ve uygulayıcısı Baykar Technologies, ülkemizde ADS-B sistemiyle operasyonlar yapmaktadır. 27,000 feet irtifada görevini sorunsuz, sıfır hata ile sürdürmektedir.

15 Temmuz 2017 gecesi Cumhurbaşkanlığı uçağımızın Dalaman-İstanbul seferi sırasında transponder cihazı kapalı olmasına rağmen, Flightradar takip sisteminde gözüküyor olması bu sebeple... Yani “pilot transponderi kapamadı, işten atıldı” açıklamaları yanlış ve geçersizdir. Çünkü hiçbir pilot, sivil ve ticari hava taşımacılığında uçağında bulunan ADS-B cihazını kapaması mümkün değildir. Kokpitte hiçbir sigortası veya anahtarı bulunmaz.

Farklı bir açıdan anlatımı, uçağın transponder arızası olması veya kapatılması ATC görevlilerinin o uçağı takip edemeyeceği anlamına gelmez. Transponder cihazına bağımlı çalışan Çarpışma Önleyici Sistem (TCAS) sadece devre dışı kalır. Telsiz arızası ve kaçırılma sinyali gönderemez.

2,500 feet irtifanın üzerine çıkacak tüm hava araçları için (İnsansız hava araçları, tek motorlu uçak ve havayolu uçakları) ADS-B out cihazı takılma şartı 2020 yılına kadar mecburi…

Bu da sadece ABD için genel havacılık uçak sayısı 250 bin civarı… Havayolu uçakları zaten mecburi olarak kullanmakta… 2007 sonrası üretilen tüm uçaklarda standart donanım kapsamında… 2017 yılı teslim alınan tüm uçaklarda ADS-B (out)’un yanında (in) alıcısı da bulunmakta… THY filosuna en son katılan 10 adet A330 uçağında da olduğunu tahmin ediyorum. Pilot ekranından bizim Flight radar ekranımızda kullandığımız gibi uçakları seçerek, şirket, irtifa, yön, kalkış ve iniş meydan bilgilerini görebilmekte. Daha önce teslim alınan uçaklarda sadece gönderme özelliği vardır.

Bir dizi web sitesi, uçak trafiğini izlemek için hiçbir kuleden, sivil havacılıktan izin almasına gerek yoktur. Bilgileri onların ekranlarından almaz. ADS-B alıcı ağlarını kullanmaktadır. (ADS-B: 1090 MHz ES bazen ADS-B Squitter)

FlightAware ve Flightradar24 siteleri bu hizmeti verme prensibi, ADS-B alıcı cihazı ile bir ekrana aktarılması ile yayın yapmaktadır.

Uçaklar, transponder bilgileri göndermenin yanında ilave gps anteninden kendi pozisyon bilgisini uydudan alır ads-b verisine dönüştürür ve yayar.

Bu veriyi alan uçağımız hız, yön, yükseklik, uçuş numarası, kuyruk numarası bilgilerini ekler ve ads-b vericisi yardımıyla bu bilgileri diğer uçaklara, yer istasyonlarına, merkezlere aktarılır.

Bu cihazlar özellikle radarların kaplama zafiyeti gösterdiği bölgelere koyularak bu zafiyetin ortadan kaldırılması amacıyla kullanılır. 1090 mhz frekansından yayın yapar. Yani sizin bu frekansı almak için 1200-4000 USD arası değişen bir fiyat olan alıcı kullanmanız yeterli…

1 Eylül 2017 itibarıyla, kurallara uygun Otomatik Bağımlı Gözetim-Yayın (ADS-B)Out ekipmanı ABD'de uçan tek motorlu 40 binden fazla uçağa monte edilmiştir. Yani ABD hava sahasında uçuyorsanız, Tek motorlu uçağınız olsa dahi ADS-B takmanız şart.

Genel Havacılık Üreticileri Birliği (GAMA) Başkanı ve CEO'su Pete Bunce'ın açıklaması aynen şöyle: FAA, kuralları gereği 2019 sonu itibari ile ADS-B ilavesiz uçakların uçuşunu yasaklıyor.

Hafif genel havacılık uçakları içinse 1,200-4,000 dolar aralığında bazı çözümler mevcuttur.

ADS, ICAO tarafından şu şekilde tanımlanmaktadır: "Uçağın kendi on-board seyrüsefer sistemleri ile pozisyon sabitleme sistemlerinden elde ettiği kimlik bilgisi, dört boyutlu pozisyon bilgisi ve ilave diğer bilgilerin de içinde olduğu verilerin bir veri hattı aracılığıyla yayınlandığı bir gözetim tekniğidir." (ICAO Circular 256-AN/152)

ADS için mevcut 2 form bulunmaktadır:

1. ADS-B (Automatic Dependent Surveillance – Broadcast: Otomatik Bağımlı Gözetim-Yayın)

2. ADS-C (Automatic Dependent Surveillance – Contrat: Otomatik Bağımlı Gözetim-Sözleşme)

ADS-B, ICAO tarafından "ADS-B, herhangi bir yer/hava kullanıcısının ihtiyaç duyacağı pozisyon, iz ve yer hızı vb. bilgilerin bir yayın modu veri hattı aracılığıyla belli aralıklarla (0.5 sn+/- 0.1 sn.) iletimini sağlayan bir gözetim uygulamasıdır" şeklinde tanımlanmaktadır.

ADS-B sisteminde uçak tarafından her yöne bir yayın söz konusu olup, ADS-B mesajının karşı taraftan alınıp alınmadığına ilişkin bir garanti bulunmamaktadır. Uçağa ‘iletildi’ mesajı gelmez.

ADS-B: 1090 MHz ES bazen ADS-B Squitter olarak da adlandırılır. ADS-B squitter’lar 0.5 sn+/- 0.1 sn. aralıklarla uçak pozisyon bilgisini ve 5 sn. aralıklarla da kimlik bilgisini iletir.

ADS-B hem uçuşların emniyetini hem de verimliliğini arttıran her iki pilot ve hava trafik kontrolüne birçok avantaj sağlar.

1090 MHz Extended Squitter = Mode S transponderlar; her saniyede bir Short Squitter (56 bit) olarak adlandırılan bir formatta kendi ICAO adreslerini yayınlamaktadır. Bu 56 bit adresin yanına 56 bitlik pozisyon ilavesi ile Extended Squitter elde edilmiştir. 1090 MHz ES bazen ADS-B Squitter olarak da adlandırılır. ADS-B squitterlar 0.5 sn+/- 0.1 sn. aralıklarla uçak pozisyon bilgisini ve 5 sn. aralıklarla da kimlik bilgisini iletir.

ADS-B, bir uçağın, yerleşik ekipmanla, uydu navigasyonunu kullanarak kesin konumunu belirlemesine ve ardından bölgedeki diğer uçaklarla (ADS-B "Out") paylaşmasına izin verir. Buna ek olarak, uçaklarınızda alıcı ekipmanlarınızla bölgenizdeki diğer uçakların konumunu alabilir (ADS-B "In"). ADS-B "out", diğer hava araçlarına ve hava trafik kontrolüne bir sinyal gönderir ve ADS-B "in", alan içindeki tüm diğer uçakların ve yer istasyonunun sinyallerini alır.

ADS-B gereksinimi, FAA'nın NextGen ATC programının birincil bileşenidir. Kısacası FAA yerden bir radar sisteminden NextGen adlı bir uydu kaynaklı hava aracı konum sistemine geçmektedir.

Tek motorlu uçaklar için Garmin tarafından GDL 82 The Simple, Affordable ADS-B “Out” cihazını üretmiştir. Bu cihazı monte eden tek motorlu bir uçağı olan arkadaşınızı da Flightradar ekranında izleyebileceksiniz. AOPA ve FAA; 2020 yılına kadar mecburi takılmasını kararlaştırdı.

ADS-B Sistem kullanıldığında, bir pilot, uçaklar ADS-B ile donatılmışsa, çevredeki uçaklarla ilgili trafik bilgilerini görüntüleyebilir. Bu bilgi, irtifa, rota, hız ve uçağa mesafe bilgilerini içerir. ADS-B'den katılımcılardan konum raporları almanın yanı sıra, TIS-B, uygun zemin ekipmanı ve yer radarı varsa ADS-B olmayan donanımlı uçaklarda konum raporları sağlayabilir. ADS-R, ADS-B konum raporlarını UAT ve 1090 MHz frekans bantları arasında yeniden iletir.

Durumsal farkındalık

ADS-B, pilotlara gelişmiş durumsal farkındalık sağlayarak havacılık topluluğunda uçmayı önemli ölçüde daha güvenli hale getirir. Pilotların, ADS-B donanımlı kokpitte, hava sahasında çalışan diğer trafiklerin yanı sıra, net ve ayrıntılı hava durumu bilgilerine erişebilmeleri, kokpitte uçuş ekranında görebilme olanağı olacaktır. Ayrıca, geçici uçuş kısıtlamalardan pist kapanışlarına kadar değişen güncellemeleri alabilecekler.

Geliştirilmiş görünürlük

Sadece ADS-B Out ile donatılan uçaklar bile, hava trafik kontrolörlerinin konumlarını daha doğru ve güvenilir bir şekilde izleyebilmesinden yararlanacaklardır. Bu sistemi kullanırken hem pilotlar hem de kontrolörler aynı radar görüntüsünü görecekler. Çevrelerindeki hava sahasını kullanan diğer tam donanımlı hava taşıtları, ADS-B Out donanımlı bir uçakla çakışmayı daha kolay tespit edebilir ve bunlardan kaçınabilir. Trafik uyarı sistemi ve çarpışmayı önleme sistemi (TCAS) gibi sistemler yalnızca aynı teknolojiyle donatılmış diğer uçakları görebilirler. ADS-B ile donatılmışlarsa, bölgedeki tüm uçakları görüntüler. ADS-B'nin (1090ES ve 978 MHz UAT), pozisyon raporu saniyede bir kez güncellenir. 978 MHz UAT, bilgileri tek bir kısa süreli iletimde sağlar. 1090ES sistemi rastgele iki farklı konum raporu (çift / tek) iletir. Konumu açıkça çözmek için, her iki türdeki bir konum raporu ya da yakın bir referans konumu gereklidir.

ADS-B, emniyetli uçuş sağlar:

Radar dışı hava sahasında radar benzeri IFR ayrımı

Kapsama sonrası artan VFR uçuşu

Pilotların diğer uçakları görmesini ve önlemesine yardımcı olur.

Kokpit son yaklaşımı ve pist kullanımı

Tüm hava koşullarında VFR-benzeri ayrım

Gerçek zamanlı kokpite hava durumu göstergesi

Gerçek zamanlı kokpit hava sahası ekranı

FAA'nın web sitesinde listelenen diğer avantajlar şunlardır:

Hava-hava gözetim kabiliyeti.

Hiçbir “radar kapsamaz”ı bulunmayan, uzak veya zorlu bölgelerdeki gözlem.

Kokpite gerçek zamanlı trafik ve havacılık bilgisi.

Kalkış ve varış saatlerinde daha büyük öngörülebilirlik.

Tüm hava sahası sınıfları için yatay ve düşey olarak ortak ayırma standartlarını destekler.

Havayollarının trafik ve uçak filolarını yönetme kabiliyetini geliştirir.

Hava trafik kontrolörlerinin geliş ve gidişleri çok önceden planlama kabiliyetini geliştirir.

Havaalanı yer araçlarının izlenmesine izin verir. (ADS-B Araç Verici Haritaları)

Havaalanı kalkış ve iniş bilgi ekranlarının daha hassas çalışmasını sağlar.

Konu çok detaylı, meraklılar için kaynak siteleri aşağıda bulabilirsiniz. Pilotsuz uçuş teknolojisi her gün heyecan verici hale geliyor. Takip ediyor olacağız.

Konuyu takip edebileceğiniz linkler:

http://www.airnavsystems.com/

http://www.faa.gov/nextgen/programs/adsb/

http://www.freeflightsystems.com/products/ads-b

http://www.navworx.com/

https://www.aspenavionics.com/search?q=ads-b

http://www.taesa.org/ta-57-ads--otomatik-bagimli-gozetim-.html

https://www.faa.gov/nextgen/equipadsb/airspace/requirements/

https://en.wikipedia.org/wiki/Automatic_dependent_surveillance_%E2%80%93_broadcast

https://www.faa.gov/nextgen/programs/adsb/

http://code7700.com/ads-c.htm

Videolu anlatım:

https://youtu.be/WTRc7qW9EE4

https://youtu.be/Fj5EAK8ltTA

https://youtu.be/1kE1Kg0JEYs


E-posta   Facebook   Twitter     Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR    Toplam 11 yorum var, 10 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.
 

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
 
   
 
ATCo
16 Kasım 2019 Cumartesi 22:50
Çok bilgilendirici bir yazı, ellerinize sağlık.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Viziter
11 Ekim 2017 Çarşamba 16:54
Hocam Eline sağlık güzel kaleme almışşın.Havacılıkta detay bilgilerde önem arz eder!Sayende herkes kendini güncelleme fırsatı buldu.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
%100
THY Kaptan
5 Ekim 2017 Perşembe 09:11
Çok güzel bilgilendirici yazı. Elinize sağlık. GPS ile dolaylı olarak devre dışı kalbiliyor.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
%100
Ogün Y.
4 Ekim 2017 Çarşamba 09:51
Elinize sağlık hocam.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
%100
ODTU Havacılık
4 Ekim 2017 Çarşamba 08:39
İlk Taesa nın sitesinde okuduğumda şaşırıp kalmıştım. En ince detay dahi yazınızda var. Tebrikler. Bizlerin gelişmesine fayda sağlayan siteler artık yaşamalı. Her yerde olan havacılık haberleri artık çok sıkmaya başladı. Önce Seref beye tesekkur ederim, sonra Airkule sitesine bu yazıları yazabilenleri bize ulaştırdığı için.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
%100
THK Ünv. öğr.
4 Ekim 2017 Çarşamba 07:20
Bu konuyu araştırmaya çalışıyordum, sizin yazınızı okudum. Enteresan bilgiler. Bizde bu konu ile ilgili en ufak bilgimiz yokmuş. teşekkürler.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
%100
Alp
3 Ekim 2017 Salı 20:52
Şeref Bey, yine farklı bir konuyu gündeme getirmişsiniz. Teşekkürler.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
%100
Koray
3 Ekim 2017 Salı 17:40
Çok enteresan bir bilgi merak ettiğim bir konuydu çok teşekkürler
Katılıyorum  Katılmıyorum  
%100
Y. Nadi
3 Ekim 2017 Salı 11:51
Hocam bizi uçurdun bugün. İnanılmaz teknoloji akışı. Biz ülke olarak sadece kullanıcı pozisyonunda kalmaya devam ediyoruz. IHA ların böyle çalıştığını bilmiyordum. Öğrenmeye sayenizde devam ediyoruz. Teşekkürler Airkule.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
%100
Uçuş Okulu
3 Ekim 2017 Salı 11:46
Konu çok yeni ve güncel. Atpl sınavlarının güncel konusu. Detaylı araştırılıp yazılmış. Konuyu yazan pilot olunca çok farklı olmuş. Elinize sağlık Seref bey
Katılıyorum  Katılmıyorum  
%91 %9
 
FACEBOOK YORUM Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
 
 
 
PİLOTLAR GÜNÜ
 
İbrahim Köktener
 
 
BULUTLAR-SON
 
Osman Gazi Baykal
 
 
UCUZ HAYATLAR
 
Faruk Sayılır
 
 
HAVAYOLUYLA SEYAHATLERDE HİJYEN
 
Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç
 
 
ACT KAZASI
 
Engin Aksüt
 
 
2020 YILINA GİRERKEN HAVACILIK İSTATİSTİKLERİ
 
Şeref Sezgin
 
 
GERMANWINGS KAZASI DAVASI SÜRÜYOR
 
Tuğba İncel
 
 
EYLEM NEDEN AÇILIŞA YAKIN TARİHTE BAŞLADI
 
Cem Gök
  ÇOK OKUNANLAR
  FOTO GALERİ
SİNGAPUR AIRSHOW-2020

SİNGAPUR AIRSHOW-2020

  VİDEO GALERİ
BiR ZAFER ANITI: ISTANBUL HAVALiMANI

BiR ZAFER ANITI: ISTANBUL HAVALiMANI

  GÜNÜN MANŞETLERİ
 
3 ÜLKE TÜRKİYE'Yİ "GÜVENLİ" SAYDI
RUSYA: HAZIR DEĞİLİZ
KOKPİTTE YANGIN ALARMI
İSTANBUL SEFERLERİNİ BAŞLATTI
UNITED AIRLINES SEFERLERİ ARTIRIYOR
DELTA'NIN BÜYÜK RİSKİ
ATLASGLOBAL'İN İFLAS DAVASI ERTELENDİ
AIRBUS FARADAY-1 UYDUSUNDA DENEME
TAV COVID-19 PROTOKOLÜNÜ İMZALADI
H160 EASA ONAYINI ALDI
 
  UÇUŞ BİLGİLERİ
İç Hatlar Dış Hatlar
Geliş Gidiş Geliş Gidiş
  İstanbul Atatürk
  İstanbul S. Gökçen
  Ankara
  Antalya
  HAVA DURUMU
  İstanbul
Cumartesi Pazar Pazartesi
22 / 30 °C 23 / 30 °C 23 / 30 °C
  ARŞİV
 
   
 
 
UNUTMAYACAĞIZ...
 
Onur Güntürkün
 
 
UNUTMAYACAĞIZ…
 
Ünal Başusta
 

  •Künye
  •İletişim
  •Havacılık Haberleri
  •Röportaj
  •Türkiye'den
  •Dünyadan
  •Seyahat Rotası
  •Havacılık
  •Uçuş Eğitim
  •Havalimanları
  •Göklere Veda
  •Havacılık Emekçileri
  •Havacılık
  •Reklam Videoları
  •Röportaj
  •Video Haber
  •kriz
  •Corendon Airlines
  •Türkiye
  •terminal
  •19 Mayıs