Günün Haberleri   |   Giriş sayfam yap  |   Favorilere ekle   |   Künye   |   İletişim   |   Sitene haber ekle 14 Kasım 2019 Perşembe 
 
iga-2019-1
Unifree-2019
Ana Sayfa Havacılık Haberleri Röportaj Türkiye'den Dünyadan Videolar Seyahat Rotası
   
  Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç mcetinguc@hotmail.com  
EŞCİNSEL UÇUŞ EKİPLERİ
21 Ekim 2019 Pazartesi

Askeri havacılığın özel koşulları nedeniyle, kendi kültürel ve operasyonel bakışına uygun yönergeleri vardır. Her ülke kendi uçuş ekiplerinin arasında eşcinsellere yer verip vermeyeceğine, hangi tür davranışların uçuştan ve ordudan ihraç gerekçesi sayılacağına kendisi karar verir. Havacılığın savaşa hazırlık ve savaş için yapıldığı askeri ortamlarda ordular eşcinselliği, kendi rasyoneli içinde haklı gerekçelerle uygun görmez ve ihraç sebebi sayar. Ancak bu konuda sivil havacılık yönergeleri oldukça esnektir. JAA (EASA), FAA ve ICAO yönergeleri, tıbbi ve psikiyatrik bir bozukluk düzeyinde olmadıkça ve uçuş emniyetini riske edecek davranış bozuklukları tespit edilmediği sürece, cinsel kimlik ‘farklılığı’ gösteren uçuş ekiplerini uçuşa elverişsiz saymaz. Psikiyatri bilimi de önceleri ‘sapkınlık’ kategorisinde gördüğü eşcinselliğe 1970’li yıllardan itibaren ‘normal dışı, ama hastalık değil’ olarak bakmaktadır ve hastalık sınıflandırmaları dışına almıştır. (Sapkınlık/sapıklık durumları ayrıca tanımlanmıştır). 2017 yılında bir Türk havayolu şirketi uçağında yayınlanan ‘Modern Family’ dizisinde yer alan ‘gay’ sözcüğünün ‘sapkın’ olarak çevrildiği ortaya çıkmış ve kamuoyundan tepkiler gelmişti (1).    

Yetişkin insanlar arasında eşcinsellik oranının yaş gruplarına ve ülkelere göre çok değişmekle birlikte yüzde 1-10 arasında olduğu söylenebilir. Bazılarının kendilerini gizleme eğilimi yüzünden istatistiklere yansımayan kişilerle birlikte bu oranların biraz daha fazla olabileceği tahmin edilebilir. Eşcinsellerin PPL (Private Pilot License), CPL (Commercial Pilot License) ve ATPL (Airline Transport Pilot License) almalarının önünde yasal bir engel yoktur. Düzen bozucu davranış sorunlarının ön plânda olduğu durumlarda, psikiyatrik bir tanı da yoksa idari ve disiplin kararlarıyla iş akitleri feshedilebilir (2). Cinsel kimlik sorunu olan kişilerin ikincil tıbbi ve psikiyatrik bozuklukları söz konusuysa ve hormon kullanımına ait semptomlar veya performansı bozan yan etkiler varsa, tıbbi sertifikasyon için elverişsizlik kararı verilir.

HIV(+) pilotlar: Antiviral ilaç kullanmadan semptom göstermeyen ve AIDS tanısı almayanlar kontrollü olarak uçabilirler; ancak bu konu da tartışmalıdır. FAA’in 1997 yılına kadar olan uygulamasında, antiviral ilaç kullanan HIV(+) pilot ve hava trafik kontrolörleri FAR 67.113, 213 ve 312’ye göre tıbbi sertifikasyon alamamaktaydılar. 1997 yılı Kasım ayından itibaren, erken dönemde tespit edilip iyi tedavi görmüş ve semptomları kaybolmuş kişilere uçuş verilmeye başlanmıştır. Ancak klinik bilişsel değerlendirme, nörokognitif testler (Cog-Screen Aeromedical Edition) ve ayrıntılı laboratuvar tetkikleri yapılması gerekli görülmektedir (3). FAA, 2000 yılında FAR 67.401’e göre ilaç tedavisi altındaki 39 HIV(+) pilota uçuş vermiştir. JAA, birden fazla pilotlu uçaklarda uçuş izni vermektedir. İngiliz Sivil Havacılık Otoritesi (CAA) ise, bu kişilerin tedavi prosedürünü ve inkapasitasyon riskini göz önünde bulundurarak tıbbi sertifikasyon koşullarını değerlendirmektedir (4).

AIDS tanısı varsa: Eşcinselliğe özgü bir hastalık olmamakla birlikte AIDS, eşcinsellerle yakın çalışan kişileri tedirgin eden bir durumdur. HIV(+) ve AIDS tanısı konan insanların yüzde 90’ı er geç nörolojik bozukluklar, HIV ensefalopatisi ve AIDS demansı gösterir. AIDS tanısı alan pilotların uçuştan muaf tutulması konusunda konsensüs vardır. Ama bugün artık olgu bazında değerlendirilme yapılarak uygun görülen pilotlara uçuş verilebileceği düşünülmektedir. Kuramsal olarak tipik semptomların varlığı, tedavi tipi ve yan etkileri, nörolojik ve psikiyatrik bozuklukların olup olmadığı gibi parametrelere bakılarak karar verilmesi gereği vurgulanmaktadır. Ama bugüne kadar FAA’in böyle bir onay verdiği kişi olmamıştır (5).

Cinsiyet değiştirenler: Transseksüalite, kadın bedenindeki erkeklerin ya da erkek bedenindeki kadınların operasyon ve hormon alarak hissettikleri cinsel kimliğe kavuşmaları durumudur; bir hastalık sayılmaz. ABD’de cinsiyet değiştirme ameliyatı olan (transgender), kadın kimliği ve giysileri ile görevini yapan pilotlar vardır ve FAA tarafından uçuşlarına engel çıkarılmamaktadır (6). Ancak ameliyat sonrası aldığı hormon ilaçları ve bazı psikolojik nedenlerle uçuştan ayırılanlar da olmaktadır (7). İngiliz Hava Kuvvetlerinde erkek kimliğiyle 13 yıl pilot olarak görev yaptıktan sonra cinsiyet değiştiren bir trans, pilotluğa polis gücünde devam etmektedir (8). Türkiye’de 2018 yılında kabin memurluğu için başvuran bir erkek aday, hormon kullandığını ve ameliyatla kadın cinsine geçmek istediğini açıkça söylemiş; yapılan değerlendirmede uçuş görevleri için elverişsizlik bulunmayarak adaylığa kabul edilmiştir.

ABD’de Spironolakton ve Östradiol kullanmakta olan bir özel pilotun değerlendirildiği olgu raporunda; performansını etkileyen fiziksel veya zihinsel patoloji bulunmadığı için, tıbbi sertifikası takip koşulu ile onaylanmıştır. Takip gerekçesi, Spironolakton’un hiperkalemi, renal yetersizlik ve hipotansiyon gibi yan etkileri; keza Östradiol’un safra taşı oluşturma ve tromboembolik olayları arttırma riskleri olmasıydı. 50 yaş üstü zayıf bireyler, orşiyektomi olmuşlarsa ve hormon kullanmakta iseler, ayrıca osteoporoz takibi önerilmektedir (9).

Eşcinsellere yaklaşım: 1993 yılında Bill Clinton’un başkanlık döneminde kabul edilen ‘Sorma-Söyleme’ (Don’t ask, Don’t tell - DADT) ilkesi çerçevesinde, gay veya lezbien olduğunu açıkça söylemedikçe (ve düzen bozucu bir eylemi olmadıkça), eşcinsellere ordunun kapıları açılmıştı. 1993-2004 yılları arasında ABD Ordusundan ihraç edilen 9.488 eşcinsel erkek ve kadının yüzde 8’i önemli görevlerde bulunan kalifiye personeldi ve bunların kaybı bazı tartışmalar başlattı. Yani durumun hem insan hakları, hem de nitelikli eleman kaybı boyutları vardır ve daha esnek yaklaşılmasını gerektirmekteydi. Obama yönetimi, büyük bir sosyal değişim projesi olarak eşcinsel askerlerin orduda görev yapmalarına izin veren yasayı 2010 yılında kabul etti.

2017 yılında başkan Donald Trump ise, sayısı 15 bin kadar olan transseksüel askerlerin orduda görev yapamayacaklarına karar verdi. Ancak 2018 yılı Ocak ayında ABD Ordusunun iki Apache savaş helikopteri pilotu (Yzb. D. Hall ve Yzb. V. Franchino) West Point Askeri Akademisinde evlendi; çift düğüne askeri tören üniformalarıyla (mess dress) katıldı (10). İran’da eşcinsellerin idama mahkûm edilmeleri nedeniyle 2016 yılında Air France’ın erkek eşcinsel uçuş ekipleri, İran uçuşlarında görev almak istemediklerini açıklamıştı. Başlatılan imza kampanyasında, “eşcinsel kabin memurlarının öldürülebilecekleri ülkelere uçmayı reddetme hakkı” istendi (11).

Pratikteki zorluklar: Trans veya eşcinsel kişilerin ‘ruh sağlıklarının iyi olmadığı, davranış bozuklukları bekleneceği’ gibi söylemler önyargıların sonucu olup bilimsel değildir. Toplumların diğer kesimlerindeki insanlar gibi içlerinde psikopatlojileri olanlar da, olmayanlar da vardır. Biyolojik cinsiyetleriyle zihinsel cinsel kimlik algıları büyük çelişki içinde olanlar kimlik bunalımı (gender identity dysphoria) yaşayabilirler; ama böyle bir ikilem ve bunalım yaşamayanlar da çoktur. Süflî yapıdaki trans ve eşcinsel kişiler arasında seks işçisi olarak çalışanlar ve uyuşturucu bağımlıları olsa da, havacılık ortamlarında böylelerine pek rastlanmaz.

Eşcinsel pilotlar (efemine davranışları varsa) homofobik insanların alaycı yaklaşımlarına ve sözel tacizlerine maruz kalabilir; sonuçta kokpitte dikkat dağılması, liderlik ve otorite zafiyeti gibi CRM sorunları çıkabilir. Yadırganmayıp kabul gördükleri ortamlarda sorun yaşanmaz. Uygar batı ülkeleri de dahil olmak üzere, Dünyanın birçok ülkesinde maço gruplar eşcinsellere karşı (belki kendi bilinçdışı eşcinsel dürtülerini kovmak amacıyla) iğneleyici ve itici tutumlar gösterir. En naif örneklerden biri, gay erkeklerin cinsel eğilimlerini yansıtmak amacıyla sağ kulaklarına küpe takmalarına karşı üretilmiş ironik tekerlemedir: “Left is right, right is wrong” (Sol kulak doğru, sağ yanlıştır). Daha agresif tepkilerden biri 2017 yılında Avustralya’da yaşanmıştır. Qantas Havayolları CEO’su Alan Joyce, bir toplantıdaki konuşmasında eşcinsel evliliğe verdiği destek nedeniyle yüzüne pasta yapıştırılarak saldırıya uğramıştı...

 Trans kabin memurları için Tayland ve Güney Kore’de (Asian Airlines) kısıtlama yoktur. Benzeri durumdaki pilotların dayanışma amaçlı olarak kurdukları gruplar vardır: National Gay Pilots Association (NGPA), Canadian Aviation Pride: Gay Pilots… İngiliz havayolu şirketi Virgin Atlantic, (bu gruplara selâm göndermek amacıyla) tarihin ilk LGBT seferini 28 Haziran 2019 günü düzenledi. Londra’nın Heathrow havalimanından New York’un Newark havalimanına yapılan seferde (Pride Flight) uçuş ekibi tümüyle LGBT temsilcilerinden oluştu.

Sonsöz; işini düzgün yapan, bedensel ve zihinsel sağlığı yerinde olan herkesin uçmaya ve uçurmaya hakkı olduğu, cinsel yönelimlerinin uçuş emniyeti bağlamında engel olmadığıdır.

Kaynaklar

1. http://www.gokyuzuhaberci.com/haber.php?id=41685

2. ICAO Medical Manuel. 3rd Edition, 2012. Doc 8985-AN/859. Chapter 9: 9.8.5.

3. http://www.pilotfriend.com/aeromed/medical/hiv.htm

4. Berry MA. Civil aviation medicine. In: DeHart RL, Davis JR. (Eds). Fundamentals of Aerospace Medicine. 3rd Edit, Lippincott Williams&Wilkins, Philadelphia, USA. 2002. p. 557.

5. Hutchison E. Aeromedical certification for HIV positive pilots - The UK approach. 78th Annual AsMA Scientific Meeting (2007) Abs. # 147.

6. John Walton. Trailblazing trans pilot Jessica Taylor pushes for equality. https://runwaygirlnetwork.com/2015/09/11/trailblazing-trans-pilot-jessica-taylor-pushes-for-equality/

7. Bor R. Psychological assessment and reporting of crew mental health. In: Bor R, Hubbard T. (Eds). Aviation Mental Health: Psychological Implications for Air Transportation. Ashgate Pub. USA. 2006. pp. 149-50.

8. Jane Hutcheon. http://www.abc.net.au/news/2018-04-25/transgender-pilot-ayla-holdom-royal-wedding-prince-william/9691102

9. Valderrama C. Who is who? Case report. Aeromedical implications of gender dysphoria. The Fedaeral Air

Surgeon’s Medical Bulletin. 2009;47(4): 6-7.

10. Danny Kim. New York Times (Jan 19, 2018). https://www.nytimes.com/2018/01/19/fashion/weddings/two-active-duty-soldiers-marry-in-same-sex-wedding-at-west-point.html

11. https://www.kaosgl.org/haber/escinsel-kabin-memurundan-iran-ucusuna-tepki


E-posta   Facebook   Twitter     Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR    Toplam 7 yorum var, 10 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.
 

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
 
   
 
Bahadır Altan
4 Kasım 2019 Pazartesi 22:59
Bu sitede tabuları yıkan , gerçekleri cesurca dile getiren birçok yazı yayınlandı. İlk yazımın başlığının “Tabular” ve son cümlesinin “Biz susarsak ya kim konuşacak!” olduğunu hatırlıyorum. Sevgili Hocam, toplumsal hayatın belki de bu en büyük tabusunun üzerine cesaretle gidişinizi saygıyla alkışlıyorum. 40 yıllık havacılık yaşamımda tanıdığım birçok insan bu yazıyı yüzlerinde bir su serpintisi ferahlığıyla okumuştur eminim. Bu süre içinde eşcinsel olduğunu kendine bile itiraf edemeyen, bunu başarsa bile mesleğini yapabilmesi için sürekli saklamak zorunda kalan uçucular tanıdım. Hemen hepsi işlerini profesyonelce ve çok iyi yapan kişilerdi. Kabin veya kokpitte bu arkadaşlardan söz ederken “Gay ama işini çok iyi yapar!” sözündeki “ama” bile ötekileştirmenin boyutunu anlatmaya yetiyor aslında. Her şey bu amayla başlayıp gidiyor. Eşcinsel deyince de özellikle kokpit için sadece gay pilotlar akla geliyor, çoğunlukla ‘erkek’ olduğumuzdandır sanırım. Oysa başka cinsel yönelimler de olabilir kuşkusuz. O nedenle yazınız bu tabular yumağına, bilim insanı tavrı ve diliyle koca bir balyoz vuruyor yüreğinize sağlık... “Pratikteki zorluklar: Trans veya eşcinsel kişilerin ‘ruh sağlıklarının iyi olmadığı , davranış bozuklukları bekleneceği’ gibi söylemler önyargıların sonucu olup bilimsel değildir.” İşte bence en can alıcı nokta burası. Şimdi eğer bunu okurlarsa geçmişte ne kadar da yanıldıklarını anlayan ve yine de dudak büken meslektaşlarımı görür gibiyim :)) “Son söz; işini düzgün yapan, bedensel ve zihinsel sağlığı yerinde olan herkesin uçmaya ve uçurmaya hakkı olduğu, cinsel yönelimlerinin uçuş emniyeti bağlamında engel olmadığıdır.” Bu son söz de bakılan pencerenin ne olması gerektiğini özellikle idarecilere çok net ifade ediyor: uçuş emniyeti... Umarım yazınız bir başlangıç olur ve daha da detaylı tartışmalar havacılıkta da özgürce yapılabilir artık. Ve kimse dini inancı, siyasi görüşü, cinsel yöneliminden dolayı ötekileştirilmez... Ellerinize yüreğinize sağlık ve teşekkürler Airkule...
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Cinsel Tercih
26 Ekim 2019 Cumartesi 17:08
Pilot seçmelerinde cinsel tercihin ne olduğu o seçilecek pilotu daha çok veya daha az emniyetli kılmaz.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
%100
Batı ve Arap Kültürü
26 Ekim 2019 Cumartesi 17:05
Zeki Müren veya baskıcı Arap kültürü ile büyüyen nesillerin Gay'lerin havacılık sektörüne girmiş olduğunu öğrenmesi ve bunu kabul etmesi sanırım çok zor olacak. Ancak Avrupa ve Amerika'da bir gay pilotun gay olduğunu anlayamazsınız. Bunun nedeni de bu kişi gay olduğunu saklamak istediğinden değil işini çok doğru ve ciddi olarak yaptığındandır. Arap ülkelerindeki baskı nedeniyle gizl kalmış gaylerin sayısı oldukça fazladır. Bu kişilerin gaz olduğunu ancak gay olanalr anlar. Diğer yandan Avrupa'da özellikle erkek kabin memurları gay olduklarını saklamaya çalışmazlar. Çünkü gay olmayan diğer çalışma arkadaşlarından veya işverenlerinden farklı bir muamele görmezler. Avrupa'da uçuş sonrası Gay Kaptan ile Gay FO'yu otelden el ele çıkarken görmek çok normal karşılanır. Gay evliliğin de (Kadın . kadın) (erkek . erkek) çok normal olduğu Avrupa ve Amerika'da gaylarin havacılık sektöründe olması çok doğal karşılanır.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Özlem Altuntaş Aydın
24 Ekim 2019 Perşembe 15:06
Muzaffer Hocam, emeklerinize sağlık. HIV enfekte bireyleri takip eden bir hekim olarak yazınızdan çok yararlandım. Önemli olanın uçuş emniyeti olduğunu ve uçuş emniyetinin cinsiyete bağlı olmadığını hatırlattığınız için teşekkür ederim. Saygılarımla.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
%100
Dr. Muzaffer Çetingüç
23 Ekim 2019 Çarşamba 12:10
"Coş" rumuzuyla yazan arkadaşın sorusu açık değil, pilot seçimlerinde gözlemlediği veya duyduğu bu konuyla ilgili bir problem mi var, bunu mu soruyor?
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Faruk ıldız
22 Ekim 2019 Salı 14:14
Muzaffer Hocam, Eline sağlık. Çok güzel hazırlamış ilginç bir yazı. Tebrik ederim.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Coş👍
22 Ekim 2019 Salı 13:41
Sonsöz; işini düzgün yapan, bedensel ve zihinsel sağlığı yerinde olan herkesin uçmaya ve uçurmaya hakkı olduğu, cinsel tercihlerinin uçuş emniyeti bağlamında engel olmadığıdır. Tüm uçuş Ekiplerinin Sonsöz konusunda yorumları çok önemli ,Pilot seçiminde göz önüne alınması İçin fikirler nelerdir?
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
 
FACEBOOK YORUM Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
 
 
 
KÜRESEL HAVACILIK VE GERİ DÖNÜŞÜM
 
İbrahim Köktener
 
 
EŞSİZ LINCOLN BEACHEY
 
Osman Gazi Baykal
 
 
UCUZ HAYATLAR
 
Faruk Sayılır
 
 
EŞCİNSEL UÇUŞ EKİPLERİ
 
Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç
 
 
ACT KAZASI
 
Engin Aksüt
 
 
AFTERBURNER NEDİR
 
Şeref Sezgin
 
 
TAVAN FİYAT SADECE BİR PRENSİP ANLAŞMASIDIR
 
Tuğba İncel
 
 
EYLEM NEDEN AÇILIŞA YAKIN TARİHTE BAŞLADI
 
Cem Gök
  SON YORUMLAR
  ÇOK OKUNANLAR
  FOTO GALERİ
FOTOĞRAFLARLA ''BÜYÜK GÖÇ''

FOTOĞRAFLARLA ''BÜYÜK GÖÇ''

  VİDEO GALERİ
3. PİST ÇALIŞMASI HIZLA SÜRÜYOR

3. PİST ÇALIŞMASI HIZLA SÜRÜYOR

  GÜNÜN MANŞETLERİ
 
AEROFLOT UÇAĞINDA “GÜVERCİN” RÖTARI
ATAK FAZ-2 İLK UÇUŞUNU YAPTI
"BÜYÜK GÖÇ" BELGESELİ YAYINDA
PİLOT ÇIPLAK GÖRÜNMEKLE SUÇLANDI
İSTANBUL-PEKİN İŞBİRLİĞİ
QANTAS İKİNCİ KEZ TEST UÇUŞUNDA
THY EKİM'DE DOLU UÇTU
ÇİN UÇAĞINDA TÜRK MEYVE SUYU
ATSEP GÜNÜ KUTLU OLSUN
TETRIS CHALLENGE'DE REKOR
 
  UÇUŞ BİLGİLERİ
İç Hatlar Dış Hatlar
Geliş Gidiş Geliş Gidiş
  İstanbul Atatürk
  İstanbul S. Gökçen
  Ankara
  Antalya
  HAVA DURUMU
  İstanbul
Perşembe Cuma Cumartesi
12 / 20 °C 12 / 20 °C 11 / 21 °C
  ARŞİV
 
   
 
 
UNUTMAYACAĞIZ...
 
Onur Güntürkün
 
 
UNUTMAYACAĞIZ…
 
Ünal Başusta
 

  •Künye
  •İletişim
  •Havacılık Haberleri
  •Röportaj
  •Türkiye'den
  •Dünyadan
  •Seyahat Rotası
  •Havacılık
  •Uçuş Eğitim
  •Havalimanları
  •Göklere Veda
  •Havacılık Emekçileri
  •Havacılık
  •Reklam Videoları
  •Röportaj
  •Video Haber
  •İGA
  •fırsat
  •yangın
  •Elon Musk
  •İzmir