Günün Haberleri   |   Giriş sayfam yap  |   Favorilere ekle   |   Künye   |   İletişim   |   Sitene haber ekle 15 Eylül 2019 Pazar 
 
sushm-1
iga-2019-1
Unifree-2019
Ana Sayfa Havacılık Haberleri Röportaj Türkiye'den Dünyadan Videolar Seyahat Rotası
   
  Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç mcetinguc@hotmail.com  
HER RAMAZANDA SAHUR DAVULU GİBİ…
31 Mayıs 2017 Çarşamba

Pilot, hava trafik kontrolörü ve uçak bakım teknisyenlerinin görev günlerinde oruç tutmamaları konusunda, son 5-6 yıldır her Ramazan ayında ‘sahur davulu’ niteliğinde uyarı yazıları hazırlamaktayım. Aslında bu uyarılar, başka insanların can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürebilecek ya da başarılarını azaltacak nitelikte kritik işler yapan diğer meslek grupları için de geçerlidir. Yaz dönemi Ramazanlarının 16-18 saatlik uzun günlerinde örneğin şoförler, doktorlar, hâkimler, öğretmenler, öğrenciler, askerler, sporcular, politikacılar, bilim adamları, vs. oruca ara vermeli ya da sair günlerde tutmalıdır diye düşünüyorum. Bunların bazıları açlık-susuzluk etkisiyle başı döndüğünde, eli titrediğinde, uyku bastırdığında görevini bırakma imkânları olmadığı için başkalarına veya kendilerine bir biçimde zarar verebilirler. Bu düşüncelerimi sadece tıbbi referanslara değil, ilahiyatçıların görüşlerine ve bazı İslam ülkelerinden gelen bilgilere dayandırarak ifade etmeye çalışmaktayım (1,2,3,4,9).

Bu yazıları hazırlarken motivasyonum, uçuş doktoru kimliğimle hissettiğim sorumluluktan başka bir şey değildir. Bazı kişiler örtülü niyetimizin dinimizce farz olan bir ibadete yandan vuruş yapmak olduğunu sanıyor olmalılar ki, yakışıksız ithamlarda bulunmuş ve haksızlık etmişlerdir. Bundan daha önemlisi, yazılarda anlatmak istediğimiz fikirlerin özünün kaybettirilmesidir… Dinimize olan saygımı daha önceleri de vurgulamıştım. Orucun; güdülerin gemlenmesi, nefs terbiyesi, kanaatkârlık, arınma, toplumsal birliğin pekiştirilmesi, yoksul insanlarla empati kurulması gibi yararları olduğuna inanıyorum. Ayrıca, beden sağlığı için de (ciddi hastalıkları olmamak ve ilaç tedavisi ihtiyacında olmamak koşuluyla) yararlı olabileceğini düşünmekteyim. Yazar Sadık Yalsızuçanlar’ın bir söyleşisinde geçen oruçla ilgili (mealen) şu sözlerine aynen katılıyorum: “İnsanda tanrılık vehmi vardır, kulluk davranışları insanı tanrılık vehminden arındırır… İnsanın kendi nefsini değil ötekini öncelemesi için aç kalması şart… Adam oruç tutamıyor, mazereti var veya tutmak istemiyor. Oruç tutmayanlarda tutanlara karşı bir hürmet vardı… Aynı hassasiyet ve hürmeti, hatta fazlasını tutanlardan beklemek gerekiyor... Oruç tutmayanların rahat, tutanların alçakgönüllü olduğu yerde İslam ahlâkı vardır.” (5). Yazar bir yazısında da alıntı bir cümle kullanıyor: “Oruç, insan ruh ve maddesinin ilâhi banyosudur.” (6).

Sevgili pilot arkadaşlar, hava trafik kontrolörü ve bakım teknisyeni kardeşler,

Orucun kutsal bir ibadet olmak yanında, arınma, kefaret ödeme, ilâhi banyo, psikolojik detoks işlevi gördüğüne kimsenin itirazı yoktur. İtirazlar şu noktalardan geliyor;

-Sahura kalkmakla ve yemek saatlerinin değişmesiyle vücudun uyku-uyanıklık ve günlük yaşam düzeninin, yani biyolojik ritminin (jet lag veya shift lag gibi), sonuçta zihinsel ve fiziksel yetilerin değişime uğraması kaçınılmazdır.

-Yaz günleri 18 saat süren açlık ve susuzluk yüzünden vücutta ve beyinde işlevsel bozulmalar olur (Kan şekeri ve tansiyon düşmesi, el-ayak titremesi, baş dönmesi, görme bulanıklığı, iritabilite, huzursuzluk, sinirlilik, uykululuk, dikkat-konsantrasyon-bellek yavaşlaması, unutkanlık, vs.) Ayrıca çoklu görev performansı, SA, CRM, koordineli kas hareketlerinin ve psikomotor becerilerin bozulması, uçuş emniyeti açısından çok önemlidir.

-Çoğu örtülü veya sinsi olan bu zafiyetler içindeyken yaşanan küçük rahatsızlıklar, metabolik sorunlar, uykusuzluklar ve yorgunluklar tabloya eklendiğinde olumsuzluklar katlanır.

-Uçuş ekipleri için uçuştan men sebebi olan bazı hastalıklar (diyabet, epilepsi, hipertansiyon, ritim bozukluğu, safra veya böbrek taşı sancısı, ishal, vs) yer ekiplerinde belirli koşullarda görev e engel sayılmaz. Bu rahatsızlıkların ilaçları oruçlu iken kullanılamayacağı için hava trafik ve teknik personelde tıbbi inkapasitasyon olasılığı vardır.

-Bütün bu bozulmaların hata yapma, dolayısıyla kaza potansiyelini arttırması mümkündür.

Pozitif psikoloji

Orucun manevi doyumları, bazı kişilerde “orucun hiçbir olumsuz etkisini hissetmeme, hatta fiziksel performansta ‘daha da iyilik’ algısı” biçiminde bir psikoloji yaratabilir. Pozitif duygulanımın sonucu olan bu samimi iyimserliğin ne kadarının gerçek, ne kadarının yanılsama (plasebo) olduğunu bilemeyiz. Ama insan vücudunun enerji girdilerinin azalmasının ve yaşam ritminin değişmesinin, fizyolojik ve psikolojik bozulmalar yaratmaması mümkün değildir. Hiç kimsenin bunlara karşı bağışıklığı yoktur; belki derece farkları olabilirse de, az veya çok etkilenmek kaçınılmazdır. Bütün mesele bunları savunma mekanizmalarımız aracılığıyla ne kadar bastırdığımız ve ne kadar hafif algıladığımızdır. İlke olarak, uçuş emniyeti söz konusu olduğunda, bunu milimetre ölçüsünde bile azaltan her tür duruma karşı duyarlı olmamız gerekir. Çünkü bunun vebali vardır…

Kanımca orucun manevi derinliklerde yaşanabilmesi için (nasıl ki namaz sırasında başka bir şey yapılmıyorsa) buna odaklanılması amacıyla görev günlerinde tutulmaması gerekir. Bir taraftan ibadet, bir taraftan yoğun iş sorumlulukları altında iken, ikisi de biraz biraz eksik kalır… Seyahat ve hastalıkta oruç tutulmamasını mazur gören İslâmiyetin, kritik görevler yapan insanları oruca zorlaması düşünülemez.

Gönül isterdi ki

Sektörün otoriteleri ve havayolu işletmelerimizin yöneticileri oruçla ilgili konuşmamayı yeğliyorlar. 260 milyon nüfusunun %85’i müslüman olan Endonezya’nın Sivil Havacılık Otoritesi (DGCA), oruç sırasında pilotlarda dikkat, bellek ve mizaç bozuklukları olabileceğini, bunun da görev performansının azalabileceğini belirtmiş, Ulema Komisyonu ise uçuş görevleri sırasında oruç tutulmamasını tavsiye etmişti (7). Her ne kadar 2010-2012 Ramazan aylarında gerçekleşen kazalarda orucun rolü olmadığı belirlenmiş ise de, yetkililerde bunun bir risk faktörü olabileceği anlayışının bulunması çok önemlidir. Fas’da da sivil pilotların oruç tutmamaları gerektiği, orucun pilot performansını olumsuz etkilediğinin bilimsel çalışmalarla desteklendiği, zamanın Ulaştırma Bakanı tarafından açıklanmıştı (8). Yemen, S. Arabistan, BAE gibi İslam ülkelerinde de iftara yakın saatlerde artan trafik kazalarıyla ilgili raporlar yayınlanmaktadır.

Laik Türkiye’mizin sivil havacılığında, uçuş emniyeti riski olan bir konuda, dini hassasiyetleri fazla olanları kızdırmamak adına suskun kalınmasının anlamı nedir? Endişemiz, yetkili ve sorumlu kişilerin acaba zımnen ‘Tutun, bir şey olmaz’ demekte mi olduklarıdır. 2 yıl önce böyle bir film görmüştük; idari görevleri de olan bir kaptan pilotumuz yıllardır oruçlu olarak uçtuğunu, öğleden sonraki uçuşlarında “efor sarf etmemeye çalıştığını” romantik cümlelerle anlatmıştı (9,10). O zaman da yetkililerden bir cümlelik itiraz gelmemişti. Her Ramazanda konuyla ilgili uyarıda bulunmanın sadece bize kalmasında bir eksiklik yok mudur?

Emniyetli uçuşlar.

Kaynaklar

1-http://www.airkule.com/yazar/baslik/281

2-http://www.airkule.com/yazar/baslik/530

3-http://www.airkule.com/yazar/baslik/792

4-http://www.airkule.com/yazar/baslik/671

5-http://www.afilifilintalar.com/oruc-tutanla-tutmayan-arasindaki-hurmet-karsilikli-olmali

6-http://www.kanalahaber.com/yazar/sadik-yalsizucanlar/orucun-sirlari-27282/

7-http://pacdeff.com/pdfs/Cultural%20Perspectives%20on%20Flight%20Operations

%20and%20the%20impact%20of%20Ramadan%20Fasting.pdf

8-The View From Fez: Moroccon News # 29 (Dec 20, 2006).    (http://riadzany.blogspot.com/2006/12/moroccan-news-briefs-29.html)

9-http://www.zaman.com.tr/ramazan_gokyuzunde-aileden-uzak-allaha-yakin-iftar-yapiyoruz_2301829.html

10-http://www.airkule.com/yazar/baslik/1050


E-posta   Facebook   Twitter     Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR    Toplam 3 yorum var, 3 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.
 

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
 
   
 
Ali İsmet Öztürk
4 Haziran 2017 Pazar 19:46
33 yıllık uçuş hayatımda bir kere oruçlu uçtum. Dini bir vecibeyi yerine getirmekten çok başkalarının da hayatını riske eden ve dinimizde hiç olmayan bir hali tecrübe olarak yaşadım...
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Teşekkürler
4 Haziran 2017 Pazar 19:37
Kesinlikle mükemmel bir yazı çok güzel ifade etmişsiniz hocam herkese mutlu hayırlı ramazanlar
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Nevzat Balaban
3 Haziran 2017 Cumartesi 10:45
Orucla ilgili uyari gorevinin sadece Muzaffer Cetinguc'e kalmasi fevkalade bir eksikliktir. Bu konuda herkes uzerine dusen gorevi yapmalidir.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
 
FACEBOOK YORUM Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
 
 
 
KÜRESEL HAVACILIK VE GERİ DÖNÜŞÜM
 
İbrahim Köktener
 
 
RUDOLF HESS GİZEMİ
 
Osman Gazi Baykal
 
 
UCUZ HAYATLAR
 
Faruk Sayılır
 
 
HAVA TRAFİK KONTROLÖRLERİNİN SAĞLIK MUAYENELERİ
 
Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç
 
 
ACT KAZASI
 
Engin Aksüt
 
 
İLK İNSANSIZ SİVİL UÇAK CESSNA 206
 
Şeref Sezgin
 
 
TAVAN FİYAT SADECE BİR PRENSİP ANLAŞMASIDIR
 
Tuğba İncel
 
 
EYLEM NEDEN AÇILIŞA YAKIN TARİHTE BAŞLADI
 
Cem Gök
teferic
  SON YORUMLAR
  ÇOK OKUNANLAR
  FOTO GALERİ
FOTOĞRAFLARLA ''BÜYÜK GÖÇ''

FOTOĞRAFLARLA ''BÜYÜK GÖÇ''

  VİDEO GALERİ
3. PİST ÇALIŞMASI HIZLA SÜRÜYOR

3. PİST ÇALIŞMASI HIZLA SÜRÜYOR

  GÜNÜN MANŞETLERİ
 
EĞİTİM UÇAĞI ACİL İNİŞ YAPTI
THY'NİN ALTINCI DREAMLINER'I YOLDA
VOLOCOPTER STUTTGART'TA HAVALANDI
ÖLÜMDEN KAÇIŞ ANI KAMERADA
THY BALKAN KUPASINDA FİNALDE
JAL PİLOTU ALKOLLÜ ÇIKTI
EVİN BAHÇESİNE DÜŞTÜ
THY KABİN EKİPLERİ ÇOCUKLARA UÇTU
ABD DONANMASININ ERKEN UYARI UÇAĞI
SUNEXPRESS KIŞ TARİFESİNİ AÇIKLADI
 
  UÇUŞ BİLGİLERİ
İç Hatlar Dış Hatlar
Geliş Gidiş Geliş Gidiş
  İstanbul Atatürk
  İstanbul S. Gökçen
  Ankara
  Antalya
  HAVA DURUMU
  İstanbul
Pazar Pazartesi Salı
20 / 25 °C 18 / 25 °C 16 / 26 °C
  ARŞİV
 
   
 
 
UNUTMAYACAĞIZ...
 
Onur Güntürkün
 
 
UNUTMAYACAĞIZ…
 
Ünal Başusta
 

  •Künye
  •İletişim
  •Havacılık Haberleri
  •Röportaj
  •Türkiye'den
  •Dünyadan
  •Seyahat Rotası
  •Havacılık
  •Uçuş Eğitim
  •Havalimanları
  •Göklere Veda
  •Havacılık Emekçileri
  •Havacılık
  •Reklam Videoları
  •Röportaj
  •Video Haber
  •pist
  •Serdar Hüseyin Yıldırım
  •koltuk
  •İlker AYCI
  •akrobasi