iga-2020-1
Airkule
Unifree-2019
HAVACILIK HABERLERİ RÖPORTAJ TÜRKİYE'DEN DÜNYADAN VİDEOLAR SEYAHAT ROTASI
   
  Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç mcetinguc@hotmail.com  
PIA'DA UÇUŞ EKİPLERİNE ORUÇ KISITLAMASI
19 Nisan 2022 Salı

Dinimizin şartlarından biri olan orucun bedensel detoks, bağışıklık sisteminin güçlenmesi gibi yararları olduğu bilinir. Ama belki bundan daha önemlisi; manevi yükselme, nefs terbiyesi, irade sınavı, yoksul insanlarla empati kurma, kanaatkârlık, diğerkâmlık, dünyevi hırslar üzerinde tefekkür etme gibi olumlu getirileridir. Orucun, hakkını veren insanlar için bir ilâhi banyo ve psikoterapi olduğu da söylenmiştir.

Bir mantık dini olan İslamiyet’te oruç ibadeti uygulamasına dair esneklikler getirilmiştir. Hasta veya sağlık sorunları olan insanlara orucun farz kılınmamıştır; ayrıca, zor işler yapanların ve seferi olanların oruçlarını boş günlerine erteleyebilme hakkı da tanınmıştır. 2020 yılında Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’ndan yapılan resmi açıklamada; başta hastalık, hamilelik, emzirme ve ileri yaşlılık halleri olmak üzere, ağır ve meşakkatli işlerde çalışan ve sağlıklarının bozulmasından endişe eden kişilerin (sonra kaza etmek koşuluyla) oruçtan muaf oldukları duyurulmuştu (1). 

Havacılıkta hastalık, uykusuzluk, yorgunluk veya stresli hallerin uçuş performansını olumsuz etkilemesi gibi, katı diyet veya oruç nedeniyle enerjetik gıdaların alınmaması da uçuş ve yer ekiplerinin fiziksel ve zihinsel performanslarında bir ölçüde zafiyet yaratır. Oruç sürecinde manevi doyumlarının etkisiyle hiçbir olumsuzluk hissetmeyen, hatta fiziksel performansının daha da iyi olduğunu söyleyen kişilerin samimiyetinden kuşkumuz yoktur. Ama bunun pozitif duygulanım sonucu gelişen sübjektif ve limitli bir his olduğu kanaatindeyiz. Ölçülmediği için fark edilemeyen zafiyetler yok değildir… Bugüne kadar sebebi ‘pilotun oruçlu olmasına’ bağlanmış bir uçuş kazası raporu olmaması sevindirici bir bilgidir; ancak şüpheli (tartışmalı) bazı olgular da vardır.

Futbol dünyasından örnekler

Maç kazanmaya büyük önem atfedilen müsabaka sporlarında, oyuncuların beslenme tarzları ciddiye alınır, plânlanır ve izlenir. Galatasaray takımının teknik direktörlerinden Lucescu, Ramazan ayında oynanan maçlarda oyuncularının ağzına şeker verir; Eric Gerets ise birlikte yemek yiyerek oruç tutup tutmadıklarını kontrol edermiş. Fatih Terim, ‘İş varsa sonra da tutarlar’ diyerek dolaylı olarak maça oruçlu çıkmamayı önerirmiş. Takımın eski kaptanlarından H.Ş. ise lâfı dolandırmadan, “Maçtan 1-2 gün önce oruç tutmayı bırakıyorum. Önemli bir maçımız varsa bu süre 4 güne kadar çıkabiliyor. Hiçbir zaman maç günü oruç tutmadım” demişti… İlâhiyat profesörü Zekeriya Beyaz da Hürriyet gazetesine verdiği demeçte (11 Ekim 2005), futbolcuların zorlandıklarını hissettikleri zaman oruç konusunda serbest olduklarını söylemişti (2).

İslam dünyası havacılığından örnekler

1-Tayland sivil havacılık otoritesi, oruç tutan pilotların uçmaması gerektiği, çünkü kan şekeri düşmesinin pilotaj becerilerini olumsuz etkilediğini duyurmuştu (3).

2-Fas’da 2006 yılında (bir dini fetva referans gösterilerek) orucun pilot performansını olumsuz biçimde etkilediği ve “pilotların oruç tutmamaları gerektiği” bizzat Ulaştırma Bakanı Karim Ghellab tarafından açıklanmıştı (4).

3-Yemen’de 2007 yılı Ramazan ayının ilk haftasında trafik kazalarında artış olduğu; Sana şehrinde bir haftada 97 kazada 7 ölü ve 66 yaralı kaydedildiği Trafik Ofisi Müdürü tarafından bildirilmişti (5).

4-Birleşik Arap Emirlikleri’nde 2018 yılında yayınlanan bir gazete söyleşisinde, Air Arabia’da görevli bir F/O’ya oruçla ilgili görüşleri sorulduğunda; kısa menzilli uçuşlarda oruç tuttuğunu, ama uzun menzilli uçuşlarda asla oruç tutmadığını söylemişti (6).

5-Dünyanın en büyük İslam ülkesi olup, 275 milyonluk nüfusunun %85'i Müslüman olan Endonezya’da Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Direktörlüğü (DGCA), 2012 yılında yaptığı bir tamimle; orucun sağlık, performans ve kazalara etkileri konusunda bir dizi uyarı ve tavsiyelerde bulunmuştu. Genel bilimsel doğrular olarak orucun; uyanıklık azalması, yorgunluk artışı, mizaç değişimi, huzursuzluk, bellek sorunları ve sonuçta iş performansında azalma yapabileceği vurgulanmıştı. Endonezya Dini Ulema Konseyi, Bakara suresinin 184. ve 185. ayetlerine atıfta bulunarak; İslam dininde hastalık ve seyahat gibi durumlar için orucun kaza edilmesine izin verildiği; pilotların uçuş görevi olduğu zamanlarda oruçlarını erteleyebilecekleri fetvasını duyurmuştu (7).

6-Pakistan Havayolları (PIA) Uçuş Hizmetleri Müdürü Aamir Bashir, 2022 yılı Ramazan ayı başında (2 Nisan) yaptığı resmi açıklamada, pilotların ve kabin memurlarının oruç tutmalarının yasaklandığını bildirdi.

Uçuş Emniyet Bültenindeki yazısında Bashir; oruç sürecindeki yeme içme kısıtlamasının performansı azaltan, yorgunluğu, hata ve kazaları arttıran majör unsurlardan biri olduğunu; oruç tutmak isteyen uçuş ekiplerinin Ramazan ayında izinli olabileceğini duyurdu (8,9).

7-Türkiye’de sivil havacılıkta diğer İslam ülkelerindekine benzer bir tavsiye, tamim veya kısıtlama olmamıştır. Sadece askeri havacılıkta bu konu üzerinde önemle durulduğu bilinmekte olup, medyaya yansıyan bir anekdot şöyledir: Bir emekli pilot generalimiz, Hava Kuvvetlerinde filo komutanlığı yaptığı yılların yaz aylarında pilotlara kiraz ikram ederek bir nevi ‘oruç testi’ yaptığını, yemeyenlerin uçuşunu kestiğini anlatmıştı. Burada amaç orucu engellemek değil, kaza ve can kaybına yol açabilecek bir unsuru yönetmekti...

Konunun manevi yönü ayrı tutulursa; sahurdan iftara kadar ortalama 15-16 saat hiçbir şey yememek ve içmemek bazı insanlarda tolere edilebilen, bazılarında edilemeyen fizyolojik, tıbbi ve psikolojik sorunlar yaratır. En başta vücudun susuz kalması (dehidrasyon) ve kan şekeri düşmesine (hipoglisemi) bağlı performans kaybı olacağı söylenebilir. Diyabet, astım, ülser, depresyon, bipolar, kalp-tansiyon-pıhtılaşma gibi kronik hastalıkları olan kişilerin oruç nedeniyle sağlık ve performans bozulması yaşayacağını;  düzenli ilaç alınamayacağı için tedavilerin aksayacağını sölmek için doktor olmaya gerek yoktur. Kan basıncında düşme, reaksiyon zamanında uzama, kas gücünde azalma; koordineli hareketlerde, görme keskinliğinde, dikkatte, bellekte, muhakeme ve karar vermede zafiyetler az veya çok ortaya çıkar. Tahammülsüzlük, sinirlilik ve tepkisel davranışlar da olabilir...

Sorular:

1-Çocuğunuzun 7-8 saat sürecek beyin veya kalp ameliyatını yapacak olan doktorun oruçlu olmasını ister misiniz?

2-Üniversite sınavına hazırlanan çocuğunuzu o gece sahura kaldırır ve kritik sınava oruçlu girmesine izin verir misiniz?

3-10 saatlik bir otobüs yolculuğunda şoförünüz oruçlu ise kaygı duyar mısınız?

4-Kötü bir havada uzun bir uçak yolculuğu yapıyor olsanız, pilotlarınızın o gün oruçlu olduğunu öğrendiğinizde ne düşünürsünüz? Artan kaza riskinin göze alınması mı, oruçların kaza edilmesi mi daha doğrudur?

Naif insanların bu sorulara vereceği samimi yanıtlar, havacılık çalışanları için de geçerlidir. Ticari yolcu taşımacılığı sektöründe operatörlerin performansını azaltabilecek durumlara, bireylerin özel yaşam özgürlüğü veya kişisel tercihleri gibi bakılmaz. Çünkü olası kazalar sadece o kişiyi ilgilendirmez; uçaktaki herkesin yaşamını tehdit eder.

Bugüne kadar sebebi ‘pilotun oruçlu olmasına’ bağlanmış bir uçuş kazası raporu olmaması sevindirici bir bilgidir; ancak şüpheli (tartışmalı) bazı olgular vardır.

Bu yazının amacı, sivil ve askeri havacılıkta görev yapan binlerce pilot, kabin memuru, hava trafik kontrolörü ile teknik-bakım personeline nasihat vermek değildir. Ama bir uçuş hekimi olarak beklentilerimiz şunlardır:

Uçuş emniyet kültürünü içselleştirmiş profesyonel çalışanların, görev performansını yüksek tutmak ve riskleri minimize etmek için üstlerinin direktiflerine gerek duymadan kendi önlemlerini aldıklarını görmek istiyoruz,

Bu konuda ülkemizin havacılık otoritelerinin, havayolu şirket yöneticilerinin ve diyanetin, çalışanlara yol gösterici mahiyette açıklama yapmaları gerektiğini düşünüyoruz…

Kaynaklar

1-https://www.youtube.com/watch?v=YHDv-7qEDhc 

2-Ahmet Gülümseyen. Futbolcusuna Orucu yasaklayan zihniyet! Yeni Akit (28 Mayıs 2017).

3-Go Pilot Fasting Ramadan Cause of Crash? 

4-The View fm Fez: Moroccon News # 29 (Dec 20, 2006).

5-Yemen Observer (Sep 25, 2007) Traffic accidents on the rise in Ramadan. 

6-Dhanusha Gokulan. UAE-based pilot's fasting routine in Ramadan. (Khaleej Times, 18 May 2018). 

7-Cultural Perspectives on Flight Operations and the impact of Ramadan fasting on crew Performance. Garuda Indonesia & Directorate General Of Civil Aviation (DGCA) 

8-Haroon Hayder. PIA Bans Pilots and Cabin Crew From Fasting in Ramadan. ProPakistani (Apr 2, 2022). 

9-Ramazan: Pia Pilots, Flight Crew Members Barred From Fasting. AryNews (Apr 2, 2022). 


E-posta   Facebook   Twitter     Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR    Toplam 4 yorum var, 4 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.
 

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
 
   
 
muguet bilgen
20 Nisan 2022 Çarşamba 17:17
Sorumluluk bilinci,riskler ve bilimsel yönleriyle aydınlatıcı bir yazı..
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Gürhan Akal
20 Nisan 2022 Çarşamba 11:55
Emeğinize sağlık , umarım çalışmanız önyargısız değerlendirebilecek otoritelerin dikkatini çekebilir.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Nevzat Balaban
20 Nisan 2022 Çarşamba 11:53
Yine dört dörtlük bir makale. Teşekkürler hocam.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Göksal Günaydın
20 Nisan 2022 Çarşamba 11:52
Çok güzel hazırlanmış doğru sorularlada okuyucuya sağlama yapma olanağı verilmiş. Bazı mesleklerin şüphesiz büyük sorumluluklar taşıdığı ve gereklerine göre yapılması gerekir. Teşekkürler
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
 
FACEBOOK YORUM Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç
YORGUN ARGIN PİLOTLAR
Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç
Osman Gazi Baykal
KUTUP UÇUŞLARI
Osman Gazi Baykal
İbrahim Köktener
RAUF
İbrahim Köktener
Tuğba İncel
GERMANWINGS KAZASI DAVASI SÜRÜYOR
Tuğba İncel
Faruk Sayılır
UCUZ HAYATLAR
Faruk Sayılır
Engin Aksüt
ACT KAZASI
Engin Aksüt
20210713-muzafferhoca
ÇOK OKUNANLAR
  FOTO GALERİ
SİNGAPUR AIRSHOW-2020

SİNGAPUR AIRSHOW-2020

  VİDEO GALERİ
ENGELLERİN AŞILDIĞI HAVALİMANI

ENGELLERİN AŞILDIĞI HAVALİMANI

  GÜNÜN MANŞETLERİ
 
İSMAİL DEMİR AÇIKLADI
İSG ÇALIŞANI ZAMLI MAAŞ ALACAK
GISS SEMPOZYUMUNA KATILDILAR
MARS İÇİN UÇAK TASARIMI
PEGASUS'TAN EK SİPARİŞ
YUNANİSTAN F-35 İSTEDİ
PİLOT KULEYİ GÖREMEDİ
İSTANBUL HAVALİMANINDA AÇILDI
BOEING SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORU
RUSYA PİLOT GÖÇÜNE ENGEL OLUYOR
 
  UÇUŞ BİLGİLERİ
İç Hatlar Dış Hatlar
Geliş Gidiş Geliş Gidiş
  İstanbul Havalimanı
  Sabiha Gökçen
  Ankara
  Antalya
  HAVA DURUMU
  İstanbul
Cumartesi Pazar Pazartesi
22 / 28 °C 22 / 27 °C 21 / 27 °C
  ARŞİV
 
   
 
 
UNUTMAYACAĞIZ...
 
Onur Güntürkün
 
 
UNUTMAYACAĞIZ…
 
Ünal Başusta

  •Künye
  •İletişim
  •Havacılık Haberleri
  •Röportaj
  •Türkiye'den
  •Dünyadan
  •Seyahat Rotası
  •Havacılık
  •Uçuş Eğitim
  •Havalimanları
  •Göklere Veda
  •Havacılık Emekçileri
  •Havacılık
  •Reklam Videoları
  •Röportaj
  •Video Haber
  •Airbus
  •Rusya
  •Birleşik Arap Emirlikleri
  •yolcu
  •Temel Kotil