iga-2020-1
Airkule
Unifree-2019
HAVACILIK HABERLERİ RÖPORTAJ TÜRKİYE'DEN DÜNYADAN VİDEOLAR SEYAHAT ROTASI
   
  Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç mcetinguc@hotmail.com  
EN UYGUN GÖREV ADI: TÜRKONOT
12 Şubat 2021 Cuma

Türk Uzay İnsanları İçin En Uygun Görev Adı: TÜRKONOT     

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 9 Şubat 2021 günü Milli Uzay Programı çerçevesinde yaptığı açıklamada, Cumhuriyetimizin 100’üncü yılında uzaya (Ay’a?) bir Türk’ün gönderileceği müjdesini verdi. Heyecan yaratan bu açıklamanın içeriğindeki belirsizlikler havacılık çevrelerinde yorumlandı. ABD’nin ambargoları nedeniyle uzaya gidişin NASA aracılığıyla olamayacağı; ama Elon Musk’ın SpaceX şirketi ya da Roscosmos’un daha önceki vaadi (Başkan Dmitriy Rogozin’in, 27 Ağustos 2019 günü yaptığı açıklama) dikkate alınarak Soyuz aracı ile de gerçekleşmesi olasılığı üzerinde duruluyor…

Öncelikle şu tespitlerin altını çizmeliyiz: Ay’a veya Uluslararası Uzay İstasyonuna bir Türk insanının gitmesi büyük bir PR çalışmasıdır; uzayda bayrak gösterme ve prestij yükseltme hamlesidir. Bilim dünyamız için bir motivasyon olduğu kadar, ulusal bilinç ve özgüven arttırıcıdır. Belki NASA ve benzeri kuruluşlarda görev yapan onlarca parlak bilim adamlarımızdan birkaçının bile tersine beyin göçüne vesile olsa yeterlidir. Stratejik olarak da, masanın bir yerinde oturuyor olmak ve değerli uzay madenleri ile uzaydan yapılacak askeri saldırıların seyircisi olmamak gibi avantajlar getirebilir...

Cumhurbaşkanı yaptığı konuşmada ayrıca ilk Türk uzay insanına astronot ya da kozmonot kelimelerine karşılık gelen bir ad önerilmesi için çağrıda bulunmuştu. Uzun yıllar önce dilimize giren ‘pilot’ sözcüğü gibi, ‘Astronot’un da henüz tam yerleşmeden özgün bir sözcük üretilmesi bağlamında bu çağrı gayet yerindedir.

Havacılıkta pilotların ve uzay insanlarının görev adı olan ‘pilot’ Fransızca kökenli bir sözcüktür; dümenci, kılavuz kaptan, yarış otomobili ve havaaracı sürücüsü gibi kavramları karşılar. Havacılıktaki uçak, helikopter, balon, drone sürücüleri bu adla anılır. Pilot sözcüğünün dilimize girmediği Birinci Dünya Savaşı yıllarında ülkemize gelen ilk uçaklar ‘Tayyare’, sürücüleri de ‘Tayyareci’ olarak anılmaktaydı. Arapça kökenli bu sözcükler, denizcilerin kendilerine ‘bahriyeli’, futbolcuların da ‘topçu’ denilmesini sevmeleri gibi, ülkemizde 1-2 nesil öncesine kadar yaygın biçimde kullanıldı. Sonraki yıllarda TDK’nın önerdiği ‘Uçak, Uçakçı’ gibi sözcükler, derinliksiz ve hafif kaldığı için olsa gerek jargona giremedi; çünkü ‘tayyareci’ sözcüğü daha melodik, romantik ve şövalyece geliyordu. 1972 yılında kavram karmaşasının düzeltilmesi ve resmi yazışmalarda tektipleşme amacıyla Hava K.K. tarafından yayınlanan bir emirle, ‘uçak’ ve ‘pilot’ sözcüklerin kullanımı zorunlu hale getirildi. ‘Tayyare’ ve ‘tayyareci’ sözcükleri resmi yazışmalardan kaldırıldı; ama özel konuşmalarda uzun yıllar varlığını sürdürdü (*).  

Ülkemizde uzaya çıkan insanlara ‘astronot’ denilmesi, Amerikan kültürüne olan aşinalıktan gelen bir alışkanlık olarak neredeyse dilimize girmiştir. İngilizce konuşan ülkeler genellikle ‘Astronaut’, Ruslar ‘Kosmonaut’ Çinliler ‘Taikonaut’ Avrupalılar ‘Euronaut’, Fransızlar ‘Spationaute’ sözcüklerini kullanırlar. Etimolojik olarak bu sözcüklerdeki ‘Astro’ eki yıldız, ‘Kosmo’ evren, ‘Tai’ ise gök anlamındadır. Çoğunlukla kullanılan ‘naut’ eki denizcilik anlamındadır; bu, uzay bilimine denizcilikten gelen bir mirastır. Yani baskın denizcilik kültürü gökyüzünü de bir deniz olarak görmüş ve uzayın derinliklerine giden insanları ‘yıldız / evren denizcisi’ olarak adlandırmıştır.

2005 yılında Türk Dil Kurumu astronot karşılığı olarak 'Gökmen' kelimesini önerdi; ama nedense o da pek tutmadı. Bugün için aday isimler listesinde Göktürk, Gökalp, Gökmen, Gökderi, Gökreis, Gökay, Türkay, Türkonot, Evrenot, Fatih, Alparslan, Akıncı ve Caca Bey de bulunmaktadır. Kanaatimizce ‘Türkonot’ adı, hem Türk ön-eki taşıması, hem de uluslararası uzay terminolojisine paralel biçimde (Rusların, Çinlilerin ve Avrupa’nın yaptığı gibi) ‘naut’ son-eki barındırması nedeniyle, uzay insanı kavramını karşılayan en uygun sözcüktür.

* Sarp İ. Bir Jet Pilotunun Anıları. Kastaş Yayınevi. İstanbul, 2015. s. x, 99-100,157.


E-posta   Facebook   Twitter     Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR    Toplam 8 yorum var, 10 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.
 

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
 
   
 
Orhan Özdemir
14 Ekim 2021 Perşembe 18:00
TURKONOT, TÜRKKANAT, ASTROTÜRK.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Orhan Özdemir
4 Ekim 2021 Pazartesi 20:34
Bu gün itibarı ile cumhurbaskanı nın facebook hesabına Astronot un Türkçe karşılıgı isim önerim Turkonot olmazsa Türkkanat ismini önerdim Tarihe not düşmek adına yazımı onaylarsanız sevinirim
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Orhan ÖZDEMİR
4 Ekim 2021 Pazartesi 17:44
9 şubat 2021 tarihinde cumhurbaşkan nın facebook hesabına saat 21 d Uzay adamının Türkçe adının TURKONOT Olmasını önerdim Cumhurbaşkanı nın uzunca bir zaman facebook sayfasında duran yazım daha sonra silindi TURKONOT İSİM HAKKIM başka birine verilebileceği düşündüğümden YAZIMIN DİKKATE ALINMASI !
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Orhan Özdemir
25 Eylül 2021 Cumartesi 11:59
12 şubat 2021 cuma 23.10 da Sayfadaki yazıyı AYNEN onayladıgimi 9 şubat tarihinde Cumhurbaşkanına Türk-hint un Kadın Azeri-türk ün Erkek Uzay adamının Türk ismi olması icın öneride bulundum 13 subat 2021 01.25 Tarihinde de sayfadaki yazıyı okoyup aynı fikirde olduğumu ve Kadın astronotun Türkce karşılığı TURKONOT Erkek astronotun Türkçe karşılığının ASTROTURK olması yazdım Aşağıda görüldüğü gibi
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Orhan Özdemir
24 Eylül 2021 Cuma 19:56
Turkonot ismini öneren kişi oldumu Belirtmek isterim. Türkçede deniz adamı anlamına geliyor imiş Uzay gök bir anlamda deniz degilmi Trabzon sporlu Gökdeniz e boşuna mı gokdeniz adını koydular Bırakın herseyi Türk dili temolejisinde böyle bir anlam yokmu? YOKSA ŞİMDİ OLDU ÇOKMU ZOR
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Haluk Benef
13 Şubat 2021 Cumartesi 22:28
TÜRKONOT güzel isim.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Orhan Özdemir
13 Şubat 2021 Cumartesi 01:25
Türkonot kadın Asrotürk erkek Haydi rasgelsin
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Orhan Özdemir
12 Şubat 2021 Cuma 23:10
AYNNEN... .!
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
 
FACEBOOK YORUM Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
Osman Gazi Baykal
KUTUP UÇUŞLARI
Osman Gazi Baykal
Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç
UZAYA GÖNDERİLECEK İNSANLARIN SEÇİMİ VE İNSAN FAKTÖRLERİ
Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç
İbrahim Köktener
RAUF
İbrahim Köktener
Tuğba İncel
GERMANWINGS KAZASI DAVASI SÜRÜYOR
Tuğba İncel
Faruk Sayılır
UCUZ HAYATLAR
Faruk Sayılır
Engin Aksüt
ACT KAZASI
Engin Aksüt
20210713-muzafferhoca
ÇOK OKUNANLAR
  FOTO GALERİ
SİNGAPUR AIRSHOW-2020

SİNGAPUR AIRSHOW-2020

  VİDEO GALERİ
ENGELLERİN AŞILDIĞI HAVALİMANI

ENGELLERİN AŞILDIĞI HAVALİMANI

  GÜNÜN MANŞETLERİ
 
BAE-İSRAİL UÇUŞLARI BAŞLADI
KUTUP UÇUŞLARI
GECE GÖRÜŞ HELİKOPTERİ GELDİ
EMIRATES'TE REKOR REZERVASYON
ACI WORLD YÖNETİMİNE SEÇİLDİ
TURKISH CARGO'DAN YENİ HİZMET
EREN ÖZMEN İLK 10'DA YER ALDI
VENEZUELA'DA KAZA
CENAZELER TÜRKİYE'YE GETİRİLDİ
AZERBAYCAN'DAN DESTEK GELDİ
 
  UÇUŞ BİLGİLERİ
İç Hatlar Dış Hatlar
Geliş Gidiş Geliş Gidiş
  İstanbul Havalimanı
  Sabiha Gökçen
  Ankara
  Antalya
  HAVA DURUMU
  İstanbul
Cumartesi Pazar Pazartesi
21 / 26 °C 20 / 27 °C 20 / 27 °C
  ARŞİV
 
   
 
 
UNUTMAYACAĞIZ...
 
Onur Güntürkün
 
 
UNUTMAYACAĞIZ…
 
Ünal Başusta

  •Künye
  •İletişim
  •Havacılık Haberleri
  •Röportaj
  •Türkiye'den
  •Dünyadan
  •Seyahat Rotası
  •Havacılık
  •Uçuş Eğitim
  •Havalimanları
  •Göklere Veda
  •Havacılık Emekçileri
  •Havacılık
  •Reklam Videoları
  •Röportaj
  •Video Haber
  •İstanbul Havalimanı
  •test
  •kriz
  •seyahat
  •kabin memuru