iga-2023-2
Airkule
Unifree-2019
HAVACILIK HABERLERİ RÖPORTAJ TÜRKİYE'DEN DÜNYADAN VİDEOLAR SEYAHAT ROTASI
Pegasus-2024
   
  Osman Gazi Baykal [email protected]   
RENKLERDEN MAVİ-2
2 Ağustos 2017 Çarşamba

Mavinin en popüler renk konumuna kesin ulaşması, romantik dönemde gerçekleşmiştir. Örneğin 1920’lerde Avrupa ve Amerika’da yapılan “en sevilen renk” anketlerinde mavi, yüzde 50 den fazla çoğunlukla birinci sıradadır. Oysa aynı dönemlerde Uzakdoğu ve Asya’da beyaz, kırmızı ön plandadır. Renklerin insanların seçimindeki en büyük parametre başlangıçta yerel kültürken, günümüzde iletişimin de katkısıyla kapitalizmin kontrolü altındaki moda olup, talepler her zaman sermayenin kendi çıkarlarına göre değiştirmektedir.

İlk bakışta ressam, ölümü korkusuzca maviye boyamış!” Jaklin Çelik

Hem kadınların hem de erkeklerin mavi rengi biyolojik olarak tercih etmelerine rağmen çocuklarda mavinin erkek, pembenin kızlar için seçilmesi, kadına yüklenen sosyal cinsiyet rolünü kapitalizmin tüketimi yönlendirmesinde ilginç bir örnektir. Çocuk giysisinden, mobilya, oyuncak, hatta altbezine kadar renk ayrışması 1960’larda ortaya çıkan bir olgudur. Bu yönelme önce Amerika’da başlayıp zamanla modanın her çeşit enstrümanını kapitalizm kullanarak tüm dünyaya yayılmıştır. Bazı yazarlara göre II. Dünya savaşında Nazilerin eşcinsel erkekleri pembe kurdeleyle belirtmelerinden etkilenen (Yahudilere sarı renkli kurdele takılırdı!) Amerikalı askerlerin savaş sonrası ülkelerinde pembe rengi erkek çocuklardan uzak tuttukları iddiaları ne derece doğrudur, bilinmez…

Mavinin batı dünyasındaki önemli simgesel nitelikleri: Tedirgin etmez, şaşırtmaz, bağışlayıcı, barışçı, yansız, biraz mesafeli, yaralamaz, başkaldırmaz, yatıştırıcı, birleştirici ve melankoliktir. Günümüzde bu sıfatlara gerçeklik, sadakat, bilgelik, bağlılık, uzaklık-seyahat, huzur verici anlamlar yüklenmiştir. Elbette bazılarına göre şüphe, arayış, güvensizlik gibi kabullenmeler de vardır. Yiyeceklerde mavi iştah kapatıcı ve bozulmuşluğu çağrıştırır. Ancak gastronomide mavi kordon, yetenekli aşçının tanımlayıcı işaretidir.

“Dikkatli göz her şeyi seçebilir, gitgide koyulaşan mavinin arasından sızan vakti bile!” Enis Batur

Birleşmiş Milletler ve onun tüm yan kuruluşlarının (biri hariç: World Bank), Avrupa Birliği, Avrupa Konseyi gibi kuruluşların bayrak ve amblemlerinde maviyi kullanmasında barış, ılımlılık, uzlaşma vb. kavramlarını barındırması en başat etkendir. Mavi renk, iş yaşamı ve trafiğin işaret levhalarında izin verilenleri belirtmek için kullanılır. Günümüzde her türlü görsel reklamlarda mavi ve diğer renkler, davranış bilimleri, psikoloji ve insan mühendisliği gibi disiplinlerin tüm verilerini en ince ayrıntılarına kadar hesaplanarak kullanılmaktadır. Elbette musluklarda soğuk suyu da belirten renktir.

1911 yılında Avrupalı ressamlardan Wassily Kandinsky, Paul Klee, Franz Marc ve Auguste Mackee tarafından Mavi Atlı grubu kurulmuştu. Gelenekselliği yıkarak modern yorumlar getirirken daha çok ekspresyonist dışa vurumcu sanat anlayışını savunan grup bir dönem çok etkili olmuştu. Katalog kapağına Kandinsky’nin çizdiği “Mavi At” resmi, akımın isim babalığını yapmıştı… Picasso’nun resim yaşamında kübizmden önce yer alan “Mavi Dönemi” önemlidir. Üzgün, umutsuz, melankolik, yoksul ve kaybedenlerden oluşan figürlerini belirgin mavi renkte yapmıştı. Mavi, güçlü duygularla birlikte melankolik, konumundan soyutlanmış nerede olduğunu önemsemeyen arada kalmış figürleri, Picasso içtenlikle anlatıyordu.

“Yıldız ışıkları deler maviyi gündoğumunda; bir sarsılır, sonra kendisini bulur”

Türkiye’de konusu veya isminde mavi olan birçok şarkı yapılmasına rağmen Ah! Kosmos ve Mabel Matiz’ in son bestelerinden “Mavi”, ithaf edilişi son derece anlamlı olması bakımından ilginç bir şarkıdır. İbrahim Tatlıses’in 1985 yapımı “Mavi Mavi” halen en çok satılan müzik eseri  (3,1 milyon) rekorunun sahibidir. İlhan İrem’in “Uçuk Mavi Pencere” isimli oldukça uzun (45 dakika) senfonik şarkısı türünün en önemli örneğidir. Hacı Taşan’ın Kırıkkale yöresinden derlediği ünlü “Mavilim Mavişelim” türküsü toplumuzda oldukça popülerdir. 1964 yılında kurulan “Mavi Işıklar” grubu, hayli ünlenen performanslarına sahnede ilk kez pijamayla şarkı söyleme, yatak odasını sahneye getirme gibi ilginçliklerin öncülüğünü de yapmıştı. Türünün ilginç örneği olarak 2017 de Selman Ada’nın “Mavi Nokta” poetik operası sahnelendi.

IV. İstanbul Bienaline katılan iki yabancı ressamın (Vitaly Komar ve Alexander Malamid) Türkler’ in sevebileceği tabloları yapmak için düzenledikleri anket sonucunda toplumuzda mavi rengin çok tutulduğunu ortaya çıkarmışlardı.

“Motorları maviliklere süreceğiz çocuklar, 
ışıklı maviliklere süreceğiz...”     Nazım Hikmet

Sinemada isminde veya konusu maviyle ilgili veya isminde mavi olan birçok film çekilmesine rağmen halen tüm zamanların en önemliler sıralamasının başlarında yer alan  “Üç renk: Mavi” filmidir. Polonyalı yönetmen Kryzystof Kieslowoski’nin 1993 yılında yaptığı üçlemenin ilk filmidir. Mavi, Fransız İhtilalinin temel öğelerinden özgürlüğü simgelemektedir. [Serinin diğer filmleri Üç Renk: Beyaz (eşitlik), Üç Renk: Kırmızı (kardeşlik) aynı ilgi ve önem derecesindedir.] Türk sinemasında Nejat Saydam’ın “Mavi Eşarp”, Ertem Eğilmez’in “Mavi Boncuk”, Yücel Uçanoğlu’nun “Mavi Mersedes”, Kaya Ererez’in “Mavi Melek”, Erdoğan Tokatlı’nın  “Menekşeler Mavidir”, Erden Kıral’ın “Mavi Sürgün”, İbrahim Tatlıses’in “Mavi Mavi” , Ömer Leventoğlu’nun “Mavi Ring”, Son olarak Sertan Ünvar’ın yönettiği “Blue” belgeseli Blue Blues Band isimli grup ve müzisyenlerini anlatan ilginç bir yapımdır.

“Hani ister sandal, ister uçak içinde sallanarak gitsek: Yer gök mavi ister deniz ister ufkun sessiz derinliğinde…”

Almanca’ da sarhoş olmak anlamındaki (blau sein), İngiltere ve Amerika’da  (the blue hour) sözcükleri, kent yaşamında iş çıkışı doğrudan eve gitmek yerine bara uğrayarak içki içip stresleri atmak anlamında kullanılmaktadır.

Sabahattin ile Bedri Rahmi Eyüboğlu ve arkadaşlarının başlattığı Ege-Akdeniz kıyılarındaki Mavi Yolculuk, coğrafyamızın ayrı bir ortaklaşmacı güzelliğidir. Bu gezilerde denizin çok farklı mavi tonuyla tanışılır, karşılaşılır. Denizin derinliği, tabanın kumlu olması, denize dökülen akarsu (lar), gökyüzünün güneşli-bulutlu olması mavilerin tonunu değiştiren faktörlerdendir. Ama en önemlisi denizle gökyüzünün ufuklarda birleşmesi ve sonsuzluk hissinin ayırdına varılmasıdır.

Kaş-Antalya yolu üzerinde Kyeneai kalıntıları vardır: Eski Yunancada Kyeneai yeşilimsi mavi, koyu mavi lacivert kısaca dildeki tek mavi sözcüğüydü. Siyanür sözcüğü de bundan türemişti. Özellikle ören yerinin etrafında denizin türlü mavisini görünce isme hak verilmektedir.

“Mavi sonsuzdur gökyüzünün aydınlığına bakınca.” Gürol Sözen

Tüm dünyada deniz ve sahillerin temizliğini belgeleyen “Mavi Bayrak” uygulaması vardır. Türkiye’de Turçev (Türkiye Çevre Eğitim Vakfı) bu konuda otoritedir. Sahiller, plajlar, marinalar hatta tekneler değerlendirilir. Mavi bayrak deniz suyu temizliği, çevre yönetiminin önemsenmesi ve bununla ilgili bilinç düzeyine yönelik düzenlenen etkinlikler, kullanıcıların ihtiyaçlarına göre donanım ve güvenlik önlemlerini garanti eden uluslararası alamet-i farikasıdır.

Ege ve Akdeniz’in geleneksel kırsal mimarisinde kapı ve pencereler ile çevreleri maviye boyanmaktadır. Mavi renk görsellik kaygısından öte ampirik bilgi olarak, birtakım zararlı böcek ve haşeratın evlere girmesini engellediği çok eskiden beri bilinmektedir. Akrep, çıyan, kırkayak vb. zararlılar bu rengi sevmemektedir.

“Bazen iki mavi arasında uçmak, hele okyanuslarda: Aklın önce merak sonra keyif’in ardından kanıksayarak hep öyleymişçesine kandırması: Bu maviler böyledir işte…” 

1992 yılında Japonya’nın Yokohama kentinde camların ardında yapay plaj yapılmıştı: Gökyüzünün bulutlanmadığı, havanın her zaman aynı sıcaklıkta ve klimalı filtreden geçirilmiş steril, suyun devamlı kontrol altında tutulup temizlendiği ama içinde insan haricinde hiçbir canlının bulunmadığı dev akvaryum. İsmi Vahşi Mavi (Wild Blue) olan plajda istenildiği kadar dalgayı devasa fanlar üretirken, elektronik güneşin doğup batışı arzuya göre ayarlanabiliyordu. Daha birçok özellikleri olan tesis, müşterisizlikten 2001 de kapanmıştı. Kim bilir, ileride çevre kirliliğinden ötürü Vahşi Mavi’ler tüm dünyada yaygınlaşabilir…

Bugünlerde toplumumuzda (diğer toplumları bilmiyorum) “mavi ekran verdi” sözü bilgisayar, tablet, akıllı telefon vb. aletler için arıza, insanlar için çok şaşırmak, apışıp kalmak, hata yapmak, geçersiz işlem yürütmek gibi anlamları taşımaktadır.

…“Maviye maviye çalar gözlerin

 Yangın mavisine ...”   Ahmed Arif

Astromlar ilk kez Güneş sistemimiz dışındaki bir gezegenin gerçek rengini belirledi. 63 ışık yılı uzaklıktaki “HD 189733b” adlı gezegen, sıra dışı atmosferindeki (yüzeyde saatte 7.242 km hızla esen rüzgârlar ve yaklaşık 1094 C˚ hava sıcaklığıyla şimdilik bildiğimiz türde insan yaşamına uygun olmadığı belirtiliyor) erimiş camsı yağmurlar nedeniyle uzayda masmavi bir nokta görünümüne sahip olduğu bilim adamlarınca belirtilmişti.

Astrolojide mavi Jüpiter’in rengidir ve suyu simgelerken, tarot falında ise pasifliği, dikkatsizlik alanını temsil etmektedir...

“Mavi üstüne bilge kişi olduğumu sanmayın sakın: Bilebilseydim mavinin gizemini bu denli gevezelik eder miydim?”  Gürol Sözen

Blue Ice (Mavi Buz) ifadesi iki amaçla kullanılmaktadır: Birincisinde buzul yarıklarının dip kısımlarına doğru beyaz renk yerini maviye terk eder. Bu kar ve buzun güneş ışığını soğurma ve yansıtma özelliğidir; buz içine hapsolan hava kabarcıklarının beyaz ışıktan sadece mavi dalga boyunu serbest bırakması sonucu oluşan fiziksel bir durumdur. Diğer Mavi Buz olayı ise uçakların tuvalet sisteminde sıvı kaçağı olursa atmosferin sıcaklığı çok düşük  -C˚ değerlerde olduğu için hemen donar. Belli bir kütleye ulaşınca yeryüzüne mavi buz olarak düşer. Tuvalet sıvısının rengi genellikle mavi olmakla birlikte, bazen turkuazla yeşil arasındaki tonda olabilmektedir. Bu arıza eski model uçaklarda (B-707, B-727, DC-9, DC-8 vb.) sıklıkla olurken, günümüzün modern uçak modellerinde pek görülmemektedir.

Herkesin kendisine göre bir mavisi var ve her mavi farklı. Sizinki hangisi?

Devam edecek...


E-posta   Facebook   Twitter     Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR    Toplam 7 yorum var, 10 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.
 

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
 
   
 
Blue
15 Ekim 2017 Pazar 11:17
Mavi yakalılar yok mu?
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
OT
11 Ekim 2017 Çarşamba 21:14
"Olsun, ben maviyi herkesten daha iyi görüyorum." Foma
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Emekli
22 Ağustos 2017 Salı 16:53
Okumaya doyamadım, tebrik ederim.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
İo
7 Ağustos 2017 Pazartesi 22:30
Elinize sağlık, diğer renklere sıra gelecek mi:))
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Boyalı kuş
6 Ağustos 2017 Pazar 10:06
There is a blue bird in my heart.- Charles Bukowski.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Muammer Cansu
4 Ağustos 2017 Cuma 11:57
Beyninize Kaleminize sağlık Allah sağlık versin
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
Gülay baykal
3 Ağustos 2017 Perşembe 19:49
Elerine sAğlık benim maximum açık mav
Katılıyorum  Katılmıyorum  
Puan verilmemiş
 
FACEBOOK YORUM Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
Osman Gazi Baykal
II. DÜNYA SAVAŞINDA HAVACILIKLA İLGİLİ BAZI DETAYLAR
Osman Gazi Baykal
Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç
2023 YILININ ŞÖVALYE PİLOTLARI
Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç
Engin Aksüt
SABİHA GÖKÇEN’İN YENİ PİSTİNDEKİ KOT FARKI
Engin Aksüt
İbrahim Köktener
MADALYONUN ÖTEKİ YÜZÜ
İbrahim Köktener
Tuğba İncel
GERMANWINGS KAZASI DAVASI SÜRÜYOR
Tuğba İncel
Faruk Sayılır
UCUZ HAYATLAR
Faruk Sayılır
digitaldalga
ÇOK OKUNANLAR
  FOTO GALERİ
SİNGAPUR AIRSHOW-2020

SİNGAPUR AIRSHOW-2020

  VİDEO GALERİ
ENGELLERİN AŞILDIĞI HAVALİMANI

ENGELLERİN AŞILDIĞI HAVALİMANI

  GÜNÜN MANŞETLERİ
 
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK HEDEFİ
YOLCULAR VE PİLOT KURTARILDI
'EN HIZLI BİTEN UÇAK PROJESİ'
KOLOMBİYA'DA HELİKOPTER DÜŞTÜ
'BİLGE KAAN' OLACAK
TUSAŞ'TAN DEV YATIRIM
50 YIL SONRA AY'DA
INTERPOL'DEN 'TÜRKİYE' KARARI
ACİL ÇIKIŞ KAPISINI AÇMAK İSTEDİ
DERNEKLERDEN ORTAK AÇIKLAMA
 
  UÇUŞ BİLGİLERİ
İç Hatlar Dış Hatlar
Geliş Gidiş Geliş Gidiş
  İstanbul Havalimanı
  Sabiha Gökçen
  Ankara
  Antalya
  HAVA DURUMU
  İstanbul
Pazar Pazartesi Salı
10 / 16 °C 10 / 15 °C 9 / 13 °C
  ARŞİV
 
   
 
 
UNUTMAYACAĞIZ...
 
Onur Güntürkün
 
 
UNUTMAYACAĞIZ…
 
Ünal Başusta

  •Künye
  •İletişim
  •Havacılık Haberleri
  •Röportaj
  •Türkiye'den
  •Dünyadan
  •Seyahat Rotası
  •Havacılık
  •Uçuş Eğitim
  •Havalimanları
  •Göklere Veda
  •Havacılık Emekçileri
  •Havacılık
  •Reklam Videoları
  •Röportaj
  •Video Haber
  •Airbus
  •American Airlines
  •Birleşik Arap Emirlikleri
  •bilet
  •Baykar